Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/10788 K.2012/14262

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalı vekili Av. ... ve davacı vekili Av. ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, önalım hakkına konu edilen payın iptali ile davacı adına tesciline ilişkindir. Mahkemece davanın kabulü ile 30.371.02 TL önalım bedeli üzerinden önalım hakkının tanınmasına karar verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, müvekkilinin 1 No’lu parselin paydaşı olup, davalının taşınmazın paydaşlarından ...,...'nun toplam 44.99 m2'ye karşılık gelen paylarını davacının bilgisi ve rızası dışında 14.6.2010 tarihinde 60.000 TL bedelle satın aldığını, tapuda önalım hakkının kullanılmasını engellemek için satış bedelinin yüksek gösterildiğini,payların değerinin en fazla 20.000 TL olabileceğini, davacının keşfen belirlenecek satış bedelini depo edeceğini, önalım hakkını kullanmak istediğini belirterek, davalı adına kayıtlı payın iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir.

Davalı vekili, dava dilekçesinde dava değerinin 20.000 TL olarak gösterildiğini, oysa payların toplam 60.000 TL bedelle satın alındığını, öncelikle eksik harcın ikmal edilmesi gerektiğini, müvekkilinin payları rayiç değeri üzerinden satın aldığını, bedelde muvazaa yapılmadığını, davacının ise paydaş ...'nın payını değerinin altında satın almaya çalıştığını, payı davalının satın alması üzerine de işbu davayı açtığını belirterek,davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. .

Önalım hakkı, paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda payın üçüncü şahsa satılması halinde,diğer paydaşlara o payı öncelikle satın alma yetkisini veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve payın üçüncü kişiye satılması ile de kullanılabilir hale gelir.

Önalım hakkının kullanılması ile bu hakkı kullanan paydaş ile alıcı arasında kapsam ve şartları satıcı ile davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Önalım hakkını kullanan paydaş bu payı satın almak isterken tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masraflar toplamından ibaret önalım bedelini depo etmesi gerekir. Ancak davacı tapuda yapılan satış sözleşmesinin tarafı olmadığından bedelde muvazaa iddiasında bulunabilir ve bu iddiasını her türlü delille kanıtlayabilir.

./..

Olayımıza gelince; önalım hakkına konu edilen 1 No’lu parseldeki paylar taşınmazın paydaşlarından ... ve ... tarafından 14.6.2010 tarihinde toplam 60.000 TL bedelle davalıya satılmıştır.Davacı ise tapuda satış bedelinin muvazaalı olarak yüksek gösterildiğini iddia ederek yasal süresi içinde önalım davası açmıştır. Davacı bedelde muvazaa iddiasında bulunduğuna göre bu iddiasını kanıtlaması gerekir.

Satış sözleşmesinin tarafı olmadığından bu iddianın tanık dahil her türlü delille kanıtlanması mümkündür. Bu konuda dinlettiği tanıklar payların kaça satıldığı konusunda beyanda bulunmamışlar, sadece genel olarak taşınmazın bulunduğu bölgedeki taşınmazların ortalama satış bedelleri konusunda bilgi vermişlerdir.

Mahkemece yerinde yapılan keşif sonrasında düzenlenen 30.1.2012 tarihli bilirkişi raporunda payın değeri 29.243.50 TL olarak belirlenmiş ise de, keşif ve bilirkişi raporu, bedelde muvazaa iddiası yönünden tek başına yeterli kanıt değildir. Raporun davacının diğer delilleri ile de doğrulanması gerekir.

Bu itibarla mahkemenin sadece bilirkişi raporuna dayanarak tapuda satış bedelinin yüksek gösterildiğini ve bedelde muvazaa iddiasının kanıtlandığını kabul etmesi yerinde görülmemiştir.

Bedelde muvazaa iddiasını kanıtlama yükümlülüğü davacıya ait olup bu konuda davacı tarafından iddiasını kanıtlayacak yeterli delil gösterilemediğinden mahkemece davacıya tapuda gösterilen satış bedeli ve masrafları üzerinden önalım hakkını kullanıp kullanmayacağının sorulması, kullanılacağının beyan edilmesi halinde önalım bedelinin depo edilmesi için süre ve olanak tanınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.