Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/13867 K.2012/15931

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı ve davacı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, önalım hakkının kullanılması nedeniyle davalı adına kayıtlı payın iptali ile davacı adına tescili istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiş,hüküm davalı ve davacı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda payın üçüncü kişiye satılması halinde, diğer paydaşlara o payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve payın üçüncü kişiye satılması ile kullanılabilir hale gelir.

Önalım hakkının kullanılmasıyla bu hakkı kullanan paydaş ile alıcı arasında kapsam ve şartları satıcı ile davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Önalım bedeli tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamından ibarettir.

Olayımıza gelince: Davacı vekili,dava dilekçesinde, davacının İzmir ili, Aliağa ilçesi, Aliağa Köyü,1015 ada 6 parsel sayılı 506,56 m2 yüz ölçümlü taşınmazın 3/5 hissesinin maliki olduğunu, davalının taşınmazın 1/10 hisseli 50,66 m2 lik kısmını Selime Uygaç'tan 12.11.2010 tarihinde 30.000 TL. bedelle, taşınmazın 36/120 hisseli 151,96 m2 lik kısmını 16 farklı hissedardan 21.02.2011 tarihinde 150.000 TL. bedelle satın aldığını,her iki satışa ilişkin tapuda gösterilen taşınmaz bedellerinin gerçeği yansıtmadığını ve bedelin yüksek gösterildiğini,

gerçekte davalının hissedarlara 1 m2' ye 300 TL ödediğini belirterek davalı alıcı tarafından satın alınan 202,62 m2' lik hissenin davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili,cevap dilekçesinde,tapudaki satış bedelinin gerçek satış bedeli olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davacının taşınmazın 1 m2' nin davalı tarafından 300 TL' ye alındığını ispatlayamaması karşısında tanık ve keşifte belirlenen değer dikkate alınarak dava konusu edilen hisselerin m2 'sinin 625 TL değerinde olduğu kabul edilerek belirlenen 126.637,50 TL satış bedeli ve tapu harç ve masraflarından oluşan toplam 132,860 TL önalım bedeli karşılığında davanın kabulüne karar verilmiştir. ./..

Önalım bedeli, her bir pay satışı nedeniyle ödenen satış bedeli ile bu satış sebebi ile davalı tarafça yapılan tapu harç ve gideri toplamından ibarettir. Davacı bedelde muvazaa iddiasında bulunduğuna göre bu iddiasını kanıtlaması gerekir. Davacı satış sözleşmesinin tarafı olmadığından bu iddianın tanık dahil her türlü delille kanıtlanması mümkündür.

Muvazaa iddiasının kanıtlanmasında tanık beyanlarının payların davalıya hangi bedel karşılığı satıldığı konusunda açık,kesin ve görgüye dayalı olması gerekmektedir. Ayrıca muvazaa iddiasının kanıtlanması için keşif tek başına yeterli delil değildir. Sadece davacının diğer delillerini doğrulamak bakımından önem arz eder.

Mahkemece,keşifte belirlenen değer ile taşınmazın hissedarı olan ...'in mahkemenin 2011/102 esas sayılı diğer dosyasındaki “...taşınmazdaki hissesini 12.500 TL'ye sattığına...” ilişkin beyanına itibar edilerek taşınmazın m2 sinin 625 TL olduğu kabul edilerek,davacının bedelde muvazaa iddiası kısmen de olsa kabul edilmiş ve bu miktar üzerinden belirlenen önalım bedeli karşılığı davanın kabulüne karar verilmiş ise de, beyanı hükme esas alınan tanık ... satış işleminin tarafı olup,bu kişinin resmi satış senedinin aksine olan beyanına itibar edilemez.

Ayrıca bedelde muvazaa iddiasının kanıtlanması için keşifte belirlenen değer de tek başına yeterli değildir. Bu durumda davacı tarafça bedelde muvazaa iddiasının kanıtlanamadığının kabulü ile tapuda gösterilen satış bedeli üzerinden önalım bedelinin belirlenmesi gerekirken yazılı gerekçe ile önalım bedeli noksan belirlenerek düşük önalım bedeline hükmedilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.