Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/14714 K.2013/8148

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, hasar bedelinin tazmini istemine ilişkindir. Davacı vekili, dava dilekçesinde, mülkiyeti davacıya ait iş makinasının sağlam ve çalışır vaziyette teslim edildiği halde, davalı tarafından hasarlı olarak iade edildiğini ileri sürerek, Fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak suretiyle, 10.000 TL tazminatın yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, ancak hangi nedenle aracın davalıya teslim edildiğini açıklamamıştır.

Davalı, cevap dilekçesinde ve yargılama sırasında davacı şirketin temsilcisinin eşi olan ... ile adi ortaklık oluşturarak konut inşaatı yaptıklarını, Belgin Kantarcı'nın iş makinasını inşaatta kullanmak için getirdiğini, 27.11.2007 tarihine kadar konut yapımında kullandığını, 28.02.2008 tarihinde şirket çalışanına çalışır vaziyette hasarsız teslim ettiğini, davanın reddini savunmuştur.

26.02.2009 tarihli beyanlarını içeren dilekçesinde de, adi ortaklığın tasfiye edilerek, inşaat projesinin davalı tarafından yürütülmesine karar verilince de, makinanın 60.000 TL bedel sayılarak davalıda kaldığını, ancak davalının adi ortaklık tasfiye protokolü gereğince ödeme sıkıntısı çekince, davacı şirketin davalının borcundan 50.000 TL düşerek iş makinasını geri teslim aldığını, araca hasar verilmediğini belirterek davanın reddini istemiş,

delil olarak adi ortaklığın tasfiyesi sırasında iş makinasının ... tarafından getirilen ayni sermeye olarak gösterilerek 60.000 TL sayılarak tasfiyede davalıya bırakıldığına dair tabloyu ve tasfiye protokolünü ibraz etmiştir. Ayrıca iş makinasının davacı şirkete iadesi sırasında tutulan 28.02.2008 tarihli tutanakta da.

“23.11.2007 tarihli tasfiye protokolü ve ek hesabı ile yapılan anlaşma miktar ve satış ile feshedilmiş bulunup yapılan tasfiye anlaşmasına dahil edilen JBC iade edilmiş bulunmaktadır” ibarelerine yer verilmiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki uyuşmazlığın kiralananın eksik ve değiştirilerek iade edilmesinden kaynaklanan B.K.nun 266 maddesi kapsamında tazminat istemi olduğu belirtilerek, davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davalı tarafından taraflar arasında kira sözleşmesi bulunmadığı ve araca hasar verilmediği nedenleriyle temyiz edilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nun 33. maddesi gereğince hâkim Türk hukukun re'sen uygular. Tarafların davada dayandıkları ve bildirdikleri maddi olaylara göre hukuki niteleme yapılarak uygulanacak kanun hükümlerini belirler. Ayrıca Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.(HMK.nun md.33)

Somut olayda mahkemece, taraflar arasındaki hukuki ilişki kira sözleşmesi olarak nitelendirilerek, iade yükümlülüğü kira sözlemesine ilişkin yasa hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiş ise de; gerek davacı ve gerekse davalı aralarında kira ilişkisi bulunduğuna dair herhangi bir beyanda bulunmamışlardır. Tarafların maddi olayları anlatımına göre de aralarındaki ilişkinin kira sözleşmesi olarak kabulü mümkün görülmemektedir.

Nitekim 28.02.2008 tarihli iş makinasının teslimine ilişkin tutanakta da iş makinasının tasfiye anlaşması gereğince davalıya verildiği ve anlaşmanın feshedilerek iade edildiği belirtilmiştir.

Mahkemece, tarafların iddia ve savunmalarını değerlendirerek, HMK'nun 33. maddesi çerçevesinde, hukuki ilişkinin nitelendirilmesi yönünden, iş makinasının hangi maksatla verildiği taraflara açıklatılarak, ayrıca davacıya, davalı tarafın delil olarak sunduğu adi şirket tasfiye protokolü ve aracın teslimine ilişkin belgeye yönelik olarak diyecekleri sorularak, taraflar arasındaki hukuki ilişki doğru şekilde nitelendirilerek,

buna göre iş makinasının iadesine ilişkin davalının iade yükümlülüğü tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı niteleme ile yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.