Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/15099 K.2013/7411

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasındaki kira sözleşmesine göre kira süresinin 31/12/2010 tarihinde sona ermesine rağmen davalının sözleşme yapmadan 20/06/2011 tarihine kadar işgalini devam ettirdiğini taşınmazın kaymakamlık tarafından 20/06/2011 tarihinde tahliye edilerek teslim edildiğini, Vakıf Taşınmazlarının Kiraya Verilmesine İlişkin Genel Şartnamenin 16. Maddesi uyarınca işgal tazminatının tahsili için başlatılan takibe kısmen itiraz ettiğini belirterek kısmi itirazın iptali ile %40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili ise sözleşmede işgal tazminatına ilişkin bir yükümlülük bulunmadığını, kira sözleşmesinin yenilendiğini önceki sözleşmedeki şartnameye dayanılarak işgal tazminatı talep edilemeyeceğini, davacı idari bir kurum olduğundan şartname hükümlerini kabul etmek zorunda kaldığını savunmuştur.

Taraflar arasında düzenlenen 24/03/2000 tarih ve 7187 sayılı, 07/03/2000 başlangıç tarihli 31/12/2000 bitiş tarihli sözleşme ile kiralanan iki dükkan lokanta ve kebap salonu olarak kullanılmak üzere kiralanmış olup özel şartlar 1. Maddesinde sözleşmeye ekli 43 maddelik şartname hükümlerinin olduğu gibi kabul edildiği, şartlara itiraz edilemeyeceği düzenlenmiş, sözleşme ekindeki vakıf taşınmazlarının kiraya verilme genel şartnamesinin 16. Maddesinde ise kiracının kira süresi sonunda kiralananı boşaltmaya ve teslime zorunlu olduğu,

kiralananı tahliye ve teslim etmediği takdirde geçecek her bir gün için günlük kira miktarının beş katının işgal tazminatı olarak ödeneceği belirtilmiştir. 10/12/2009 tarihli kira taahhütnamesi başlıklı belgede ise 01/01/2010-31/12/2010 dönemi için kira bedeli aylık 373 TL olarak belirlenerek kiracının kirası altında bulunan vakıf taşınmazını yukarıda tarih ve yevmiye nosu yazılı kira sözleşmesi şartlarına uygun şekilde kullanmayı taahhüt ettiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşme ve taahhütname hükümlerine göre 24/03/2000 tarih ve 7187 sayılı kira sözleşmesinin süresinin sözleşme özel şartları ve şartname hükümleri geçerli olmak üzere 31/12/2010 tarihine kadar uzatıldığı anlaşılmaktadır.Tarafların özgür iradeleri ile kararlaştırdıkları 07.03.2000 başlangıç tarihli sözleşme ve eki şartname hükümleri geçerli olup tarafları bağlar.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun kiracı aleyhine düzenleme yasağı başlıklı346.maddesinde; kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemeyeceği, özellikle kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmaların geçersiz olduğu, 6101 Sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun Geçmişe etkili olma başlıklı 2.maddesinde.

Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kurallarının gerçekleştikleri tarihe bakılmaksızın bütün fiil ve işlemlere uygulanacağı, aynı kanunun görülmekte olan davalara ilişkin uygulama başlıklı 7.maddesinde de.

Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları ile geçici ödemelere ilişkin 76'ncı, faize ilişkin 88'nci, temerrüt faizine ilişkin 120'nci ve aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138'nci maddesinin görülmekte olan davalara da uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Kiracıyı koruma amacıyla getirilen TBK.nun 346.maddesindeki bu yasal düzenlemenin kamu düzenine ilişkin olduğu kuşkusuzdur.

Bununla birlikte 6217 Sayılı Yasanın geçici 2.maddesinde değişiklik yapan 6353 Sayılı Yasanın 53.maddesine göre; kiracının Türk Ticaret Kanunun'da tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 323, 325, 331, 340, 343, 344, 346 ve 354'ncü maddelerinin 1.7.2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle uygulanamayacağı, bu halde kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümlerinin tatbik olunacağı da öngörülmektedir.

Mahkemece Türk Borçlar Kanununun 346. Maddesi hükümleri ve ceza koşulu ödeneceğine ilişkin anlaşmaların geçersiz olduğu düzenlemesi ve düzenlemenin tacirler yönünden 8 yıl ertelendiği gözetilerek davalının tacir olup olmadığı üzerinde durularak sözleşme ve eki şartname hükümlerinin de geçerli olduğu gözetilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yenilenmiş kira sözleşmesinde cezai şart uygulamasının yerinde olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.