Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/18110 K.2013/10138

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım, tapu iptali ve tescil davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, önalıma konu payın iptali ve tesciline ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin Dereli İlçesi Akkaya köyünde ... parselde tapuya kayıtlı taşınmazda paydaş ... mirascısı olduğunu, davalının taşınmazda 1,500 TL bedelle pay satın aldığını, satış bedeli ve masrafları dosyaya yatırmaya hazır olduğunu belirterek önalım hakkının tanınmasını istemiştir. Davalı ise taşınmazı 14.000 TL ye satın aldığını tapuda düşük gösterildiğini, davacı kendi hissesini de satışa çıkardığını, davacıya payın alıp almayacağının soruduğunu, davacının almıyacağını beyanı üzerine digerlerine ihtarname keşide etmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Önalım davasına konu payın ilişkin bulunduğu taşınmaz paydaşlarca özel olarak kendi aralarında taksim edilip, her bir paydaş belirli bir kısmı kullanırken bunlardan biri kendisinin kullandığı yeri ve bu yere tekabül eden payı bir üçüncü şahsa satarsa, satıcı zamanında bu yerde hak iddia etmeyen davacının tapuda yapılan satış nedeniyle önalım hakkını kullanması T.M.K.nun 2.maddesinde yer alan dürüstlük kuralı ile bağdaşmaz. Kötü niyet iddiası 14.02.1951 gün ve 17/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi, mahkemece de kendiliğinden nazara alınması gerekir. Bu gibi halde savunmanın genişletilmesi söz konusu değildir. Eylemli paylaşmanın varlığı halinde davanın reddi gerekir.

Önalıma konu payın bulunduğu taşınmazda davalının 16.05.2006 tarihinde 1.500 TL bedelle pay satın aldığı anlaşılmaktadır. Davacının paydaş ... mirascısı olup ve önalıma konu payın bulunduğu taşınmazda iştirakli ortak olduğu bozma üzerine ... terekesine Dereli Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/255-303 Esas-Karar sayılı ilamı ile ...'un temsilci olarak atanıp taraf teşkilinin sağlandığı görülmektedir.

Davalı yargılama sırasında önalıma konu payın bulunduğu taşınmaz üzerinde paydaşlarca özel olarak kendi aralarında taksim edilip, eylemli olarak herkes kendi yerinı kullandığını belirterek fili taksim savunmasında bulunmuştur. Fili taksim savunması yargılamanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün olduğu gibi, mahkemecede kendiliğinden nazara alınması gerekir. Bu gibi halde savunmanın genişletilmesi söz konusu değildir.

Bu nedenle, davalının fili taksim savunması üzerinde durularak bu konuda varsa taraf delillerinin toplanması mahallinde keşif yapılarak, fiili taksim olup olmadığı konusunda denetime elverişli rapor alınması ve yukarda açıklanan esaslar çerçevesinde varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.