Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/2436 K.2012/6325

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı eşya alacağı davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, ziynet eşyalarının bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece ziynet eşyalarının aynen iadesi, olmadığı takdirde bedelinin tahsiline karar verilmiş, hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, tarafların 1994 yılında evlendiklerini, evlilik birliği süresince davalının sorumluluk almaktan kaçındığını, evin bütün ihtiyaçlarının müvekkili tarafından karşılandığını, bu süreçte müvekkiline düğünde takılan ziynet eşyalarının davalı tarafından bozdurularak harcandığını belirterek, dava dilekçesinde sayı ve nitelikleri sıralanan ziynetlerin karşılığı olarak şimdilik 1.000 TL nin davalıdan tahsilini istemiştir. Davalı ise dava konusu ziynetlerin kredi kartı borçları için bozdurularak harcandığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece dava konusu ziynetlerin aynen iadesi, olmadığı takdirde karşılığı olan toplam 1.041 TL nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Ziynet alacağı davasında davacının seçimlik hakkı bulunmaktadır. Davacı ziynetlerin aynen teslimini isteyebileceği gibi sadece bedelinin tahsilini de isteyebilir. Mahkemece davacının talebi gözetilmelidir. Yürürlükten kaldırılan 1086 sayılı HUMK’nun 74.maddesi ve bunun karşılığı olarak düzenlenen 6100 sayılı HMK’nun 26.maddesi hükmüne göre hakim, talepten başkasına veya fazlasına hüküm veremez. Olayımızda davacı tercih hakkını kullanarak ziynetlerin bedelinin tahsilini istemiştir. Mahkemece davacının bu istemi göz ardı edilerek aynen, değil ise bedelinin davalıdan alınmasına karar verilmesi hatalıdır.

Öte yandan ziynet alacağı davasında ıslah olanaklıdır. Islah ile dava konusu olmayan bir talebin dava kapsamına alınması mümkün değil ise de ıslah suretiyle dava değeri arttırılabilir. Olayda, davacı, ziynetlerin sayı ve niteliklerini dava dilekçesinde belirtilmiş ve karşılığı olarak şimdilik 1.000 TL nin davalıdan tahsilini istemiştir. Davacı 06.12.2010 tarihli dilekçede, harcını da yatırarak talebini 22.372 TL üzerinden ıslah ettiğini bildirmiştir.

Islah tek yanlı usulü bir işlem olup karşı tarafın ve mahkemenin kabulüne bağlı değildir. Islah aynı zamanda davanın ve savunmanın genişletilmesi yasağının bir istisnasını oluşturmaktadır. Davacının ıslah işlemi usulüne uygun olup mahkemece bu husus nazara alınarak sonucuna göre bir karar vermek yerine başlangıçtaki dava değeri üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi de hatalı olmuştur.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır