Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/6936 K.2012/12910

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kiralanana yapılan zorunlu ve faydalı masrafın kiralayandan tahsiline ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili tarafından açılan davada dava konusu mecura faydalı ve zorunlu masraflar yaptığını, mecuru tahliye etmesine rağmen davalı tarafından faydalı ve zorunlu giderlerin ödenmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 25.000,00 TL bedelin davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile dava değerini 96.604,95TL artırarak toplamda 121.604,95TL alacağın davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili savunmasında davaya konu masrafların yapıldığı yerin sit alanı içerisinde kaldığını, anıtlar yüksek kurulundan izin almadan inşaat vb işlerin yapılamayacağını, kaçak inşaat vasfında olup yıkılması gereken yerlerden olduğunu, nitekim belediye imkanları ölçüsünde kısmen yıkıldığını, davacının talebinin yasaya aykırı olduğunu, savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında keşif kararı verilmiş, daha sonra dava konusu alacak bedelinin talep edildiği yapının yıkılmış olduğu gerekçesiyle keşif ara kararından dönülerek dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Teknik bilirkişi kurulu 28/01/2011 tarihli raporlarında davacı tarafından yaptırılan Manavgat Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 1998/294D.İş, Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1999/236D.İş ve Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2001/24 D.İş sayılı dosyalarında yapılan delil tesbitlerinde alınan bilirkişi raporları ile Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2001/496 Esas sayılı dosyasında yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporu değerlendirilerek davacı tarafından yaptırılan binaların değeri ile makine ve teçhizatın değeri,

yapılmış oldukları tarih itibarıyla tesbit edilerek yapılan inşaat işleri nedeni ile 85.054,95 TL makine ve teçhizat yönünden 36.550,00 TL olmak üzere toplam 121.604,95 TL bedel hesaplanmış mahkemece verilen hükümde bu bedelin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davada dayanılan 14/03/1997 başlangıç tarihli 01/01/2002 bitiş tarihli kira sözleşmesinin matbu genel şartlar bölümündeki 10. maddesinde, “kiracının kiralanan şeyin içinde ve dışında yaptıracağı tezyinat masrafları kendisine ait olacak ve mukavele müddeti bittiğinde hiçbir bedel, masraf ve tazminat istemeye hakkı olmamak üzere gayrimenkul inşaatın cümlesi kiraya verenin olacaktır” hükmü, Özel Şartlar 5. Maddesinde “Kiracı kiraya verenin ve yetkili yasal mercilerin yazılı izinleri olmaksızın mecurda herhangi bir tadilat yapamayacağı gibi kullanma şekli ve maksadını da değiştiremez. Binada yapılacak her türlü tadilat ve onarım işleri belediye tarafından yaptırılacaktır.” hükmü mevcuttur.

Davalı kiralayanın davacı kiracı tarafından kiralanana yapılan masraf ve giderler yönünden açık bir muvafakatı yoktur. Sözleşmenin ilgili maddesi gereği davacı tezyinat niteliğinde yaptığı masrafları ve söküp götürülebilecek nitelikteki malzemeler ile sırf kendi mesleğinin icrası için yaptığı imalatların bedelini isteyemez. Ancak davacı kiracı, Borçlar Kanunu hükümlerine göre, kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu giderlerden alıp götürülmesi mümkün olmayan ve davalı kiralayan tarafından benimsenenlerin yapıldıkları tarihler itibariyle bedellerini vekaletsiz iş görme hükümlerine göre isteyebilir

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 21. maddesi gereğince istisnalar hariç tüm yapılar yerel idareden alınacak izne uygun tasdikli projesi doğrultusunda inşa edilmek zorunda olup, ruhsatsız ve kaçak yapılar, aynı Yasa'nın 32. maddesi uyarınca yıktırılır. Bu husus kamu düzenine ilişkin olup, mahkemelerce resen gözetilir. İmar suçu oluşturan kaçak yapıların yıkılması gerekeceğinden, bu tip yapılarda yaratılan ekonomik değerlerin korunmasından da söz edilemez. Dava konusu olayda faydalı ve zorunlu masraf olarak yapılan yapıların kaçak olarak inşa edildiği ve kısmen yıkıldığı taraflar arasında ihtilafsızdır. Bu sebeple davacı kiracı şirket tarafından sözleşmeye ve İmar Kanununa aykırı olarak inşa edilen ve bu nedenle yıktırılması gereken ruhsatsız ve kaçak yapıların bedeli istenemez.

Makina ve teçhizat niteliğindeki faydalı masraflar bakımından; delil tesbiti raporlarında bahsedilen ve bilirkişi raporunda değerleri belirlenen makina ve teçhizat niteliğindeki faydalı masrafların kiralayan belediye tarafından benimsenerek kullanılıp kullanılmadığı yönünde konusunda uzman bilirkişi kurulu ile mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak, götürülebilecek nitelikteki ve kalıcı malzeme niteliğindeki faydalı masrafların tespit edilmesi yapılacak hesaplamada bu ayrımın dikkate alınması ve denetime elverişli bilirkişi raporunun alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi de doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.