Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/7552 K.2012/10152

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı ortaklığın giderilmesi davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, 1 adet taşınmazın ortaklığının giderilmesi istemine ilişkindir. mahkemece ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesine karar verilmiş, hükmü davalı vekili temyiz etmiştir. Davacı vekili tarafların 1/2'şer oranında paydaş oldukları ... Fabrikası ve müştemilatı niteliğinde 73 ada 2 parsel sayılı taşınmazın aynen taksimi, bu mümkün olmadığı takdirde satış suretiyle ortaklığın giderilmesini talep etmiştir. Mahkemece bilirkişi raporu ekindeki ifraz projesi gözönünde bulundurularak ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ile imar mevzuatına göre aynen bölüşmenin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz.

Aynen bölünerek paylaştırmanın (taksimin) mümkün olması durumunda bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para (ivaz) eklenerek denkleştirme sağlanır. Davada paydaşlar arasında anlaşma olmadıkça hakim kendiliğinden bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara, kalanın diğer paydaşlara verilmesi şeklinde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremez.

Aynen bölünerek paylaştırma (taksim) halinde teknik bilirkişiye ifraz (taksim) projesi düzenlettirilerek bu projeye göre taşınmaz Belediye veya mücavir alan hudutları içerisinde ise Belediye Encümeninden karar alınmak suretiyle belediyeden, Belediye dışında ise İl İdare Kurulundan İmar Yasası ve Yönetmeliğine göre bölüşmenin (taksimin) mümkün olup olmadığı sorulur. İfraz projesinde kimlere nerelerin verileceği konusunda paydaşlar anlaşamazlar ise hakim huzurunda kura çekilerek belirlenir.

Onay makamından olumsuz cevap gelmesi halinde paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekir.

Olayımızda; davaya konu 73 ada 2 parsel sayılı taşınmaz tapuda ... Fabrikası ve müştemilatı olarak kayıtlı olup 10420 m² büyüklüğündedir. 4.5.2009 tarihli Fen Bilirkişi raporunda üzerinde narenciye paketleme fabrikası olarak kullanılan bina ve kantar olan taşınmazın davacı ve davalıya ait paylara göre aynen ikiye bölünmek suretiyle taksiminin mümkün olduğu belirtilmiş ve buna ilişkin taksim projesi ...

Belediyesince uygun görülerek taşınmazın taksim projesinde belirtildiği gibi 2 kısma ifrazının mümkün olduğu belirtilmiş ve mahkemece buna uygun olarak aynen taksime karar verilmiş ise de, düzenlenen ifraz krokisine göre fabrika binasının her iki bölünen parça üzerinde yer aldığı anlaşılmaktadır.

Mevcut fabrika binasının bu şekilde, ifraz projesine göre bülünüp bölünemeyeceği konusunda uzman bilirkişiden görüş alınmamış olup mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmiştir. O halde sözkonusu fabrika binasının da bilirkişi tarafından hazırlanan taksim projesi kapsamında bölünüp bölünmeyeceğine ilişkin gerekli araştırma yapılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuştur.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.