Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/7733 K.2012/15497

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı eşya alacağı davasına dair karar, davalı ve davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, ziynet ve çeyiz eşyalarının aynen iadesi,olmadığı takdirde bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın 500 TL'lik kısmı yönünden kabulüne,ıslah edilen 3.165 TL'lik bölümün zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı vekilinin dava konusu ziynet ve çeyiz eşyalarının değerinin boşanma davasının açıldığı tarihe göre belirlenmesine ilişkin temyiz itirazlarına gelince:

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda talep konusu ziynet ve çeyiz eşyalarının değerinin, boşanma davasının açıldığı tarih olan 24.9.2002 tarihi itibariyle belirlenmesi doğru değildir. Zira dava konusu edilen ziynet ve eşyalar davacının kişisel malları olup, edinilmiş mal rejimine tabi olmadığından dava tarihi itibariyle değerlerinin tespit edilmesi, varsa yıpranma payları düşülerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hatalı bilirkişi raporuna göre hüküm verilmesi doğru değildir.

3-Davacı vekilinin ıslah edilen 3.165 TL'lik bölümün zaman aşımı nedeniyle reddine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince:

Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik tasarruf özgürlüğüne yönelik saldırılara el atmanın önlenmesi davası ile karşı koyabileceği gibi istihkak davası ile de karşı koyabilir. Eşya davası bu anlamda bir istihkak davası olmakla istem dava konusu eşyaların aynen iadesi, olmadığı takdirde dava tarihindeki bedelinin verilmesi şeklinde gerçekleşmektedir.

Dava konusu eşyaların mevcut olduğu tespit edilmiş ise uyuşmazlık mülkiyet hakkına dayandığından olayda zamanaşımı söz konusu olamaz. Dava konusu eşyaların var olduğu tespit edilemez ise istem tazminata ilişkin olduğundan Borçlar Kanununun 125.maddesinde belirlenen on yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması ve karı koca arasındaki davalarda Borçlar Kanununun 132.maddesinin dikkate alınması gerekir.

Olayımıza gelince;Davacı vekili,dava dilekçesinde,tarafların 6.4.2009 tarihinde kesinleşen boşanma ilamı ile boşandıklarını belirterek, tarihsiz çeyiz senedi başlıklı belge ile davalıya teslim edildiği anlaşılan davacıya ait çeyiz ve ziynet eşyalarının aynen iadesini,bu mümkün olmazsa fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500 TL bedelin tahsilini istemiştir.

Davacı vekili daha sonra usulüne uygun ıslah talebi ile bilirkişi raporunda tespit edilen değerlere göre dava değerini 3.665 TL'ye yükseltmiş ve ıslah harcını yatırmıştır.

Mahkemece,dava açılırken yapılan taleple bağlı kalınarak bir adet mobilya takımı ve koltuk takımı için 50TL , iki adet ısparta halısı , iki adet makina halısı, bir adet yolluk için 50TL , bir adet beko marka dikiş makinası için 50TL, 22 ayar iki metre boyunda altın zincir için 50TL, 22 ayar 16 gramlık 7 adet altın bilezik için 100TL , 6 adet yarımlık altın gerdanlık için 50TL birer adet altın küpe (22 ayar ) ve saat için 50TL, iki kat yün yatak için 50TL , bir adet mutfak takımı için 50TL, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

öncelikle sayılan bu eşyaların mevcut ise aynen iadesine olmadığı takdirde toplam tutarları olan 500 TL'nin tahsiline,ıslah edilen 3.165 TL' lik bölümün zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Davanın Türk Medeni Kanunu'nun 178. maddesi gereğince boşanmanın feri olarak nitelenmesi ve zamanaşımı süresinin 1 yıl olarak kabulü ile boşanma davasının kesinleşme tarihi olan 6.4.2009 tarihinden ıslah tarihi olan 22.9.2011 tarihine kadar 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle ıslah edilen kısım yönünden talebin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi doğru değildir. Zira bu tür davalar yukarıda açıklandığı üzere istihkak davası niteliğinde olup zamanaşımı süresi 1 yıl değildir. Mahkemece işin esasına girilerek, ıslah edilen kısım yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile bu kısım yönünden reddine karar verilmesi doğru değildir.