Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/9347 K.2013/717

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davalılardan ... tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kiralananın yanması nedeniyle yangını çıkaran işçi,bu işçiyi çalıştıran işveren ile bina malikinden yangın nedeniyle meydana gelen zararın tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davalılar ... ve ... hakkında açılan davanın HMK 150/5-6 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına, davalı ... İl Özel İdaresi aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiş,hüküm davalı İl Özel İdaresi Vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, dava dilekçesinde; davacının 01/01/1995 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesi ile davalı İl Özel İdaresi'nin sahibi ve yöneticisi olduğu ...'taki ...da 408 ve 510 numaralı iş yerlerini kiraladığını, dava konusu işyerlerinde medikal tıbbi malzemelerin satışını ve üretimini yaptığını, çıkan yangın sonucu Binanın tamamen yandığını,tüm mallarının, işyerindeki teşrifat malzemelerinin yanarak yok olduğunu, yangın sonrasında müşteri çevresini kaybettiğini, yeni kiraladığı iş yeri için de masraf yaptığını ancak yeni kiraladığı işyerinin ticari faaliyetine uygun olmadığını, eski iş hacmine ulaşamadığını ,

bina sahibi olan İl Özel İdaresi'nin kira sözleşmesine ve ekli yangın yönergesine aykırı hareket ettiğini, davalı idare, binanın projesinde bodrum katın ortak mahal olmasına rağmen imara ve projeye aykırı olarak dükkan haline getirilip kiraya verildiğini, binanın elektrik hatlarının veya trafosunun eski ve yetersiz olması nedeniyle sık sık elektrik kesintisi olduğunu, bodrum kattaki kiracıların aydınlatma ihtiyacını karşılamak için benzinle çalışan jeneratörler kullanmak zorunda kaldıklarını, bodrum katta çoğunlukla naylon, halı sair kolay yanan malzemelerin satıldığı iş yerlerinin bulunduğunu,

dükkan önleri ve koridorların satışa sunulan malzemelerle dolu olduğunu, binada çok sıkışık üst üste bir çalışma düzeni olduğunu, bu durumun yangının büyümesine neden olduğunu, otomatik uyarı ve yangın söndürme sistemi bulunmadığını, kira sözleşmesine ekli yangın yönergesine göre otomatik yangın söndürme sisteminin kurulmamış olduğunu, davalının binanın yönetimini de üstlenip aidat ve diğer giderleri topladığı halde bu eksiklikleri gidermediğini belirterek davalı İl Özel İdaresi'nden zararlarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı İl Özel İdaresi vekili, üçüncü kişinin eylemi sonucu yangının çıkması nedeniyle illiyet bağının kesildiğini,davalı idarenin her türlü uyarıyı yazılı ve sözlü olarak yaptığını, yangın çıkmadan 10 gün önce yangına müdahale ekipmanlarının yenilendiğini, olayda bir kusurlarının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece davalılar ... ve ... hakkında açılan davanın HMK 150/5-6 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına, davalı ... İl Özel İdaresi aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacının davalının maliki ve yöneticisi olduğu binada medikal malzemeler pazarlamak ve üretimini yapmak üzere 3 ve 4.katlarda 408 ve 510 nolu dükkanları kiraladığı, 2003 yılında binadaki elektrik kesintisi nedeniyle, bodrum kattaki davalı ...'ye ait dükkanı aydınlatmak için diğer davalı işçisi ...'in benzinle çalışan jeneratörü çalıştırdığı sırada sızan benzinin alev alması sonucu yangın çıktığı, yangının başladığı işyerinde naylon, halı vs şeyler satılması nedeniyle yangının büyüdüğü,

binanın sıkışık şekilde dükkan ve önlerindeki istiflenmiş eşya ile dolu olması nedeniyle hızla büyüyen yangının tüm binayı kapladığı ve söndürülemediği çıkan yangın sonucu tüm binanın yandığı, dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan raporda.

Davalı İl özel İdaresinin illiyet bağına uygun olarak %40 oranında kusurlu olduğu, yangının çıktığı işyeri sahibi ... ve yangını çıkaran işçi ...'ın %40 oranında kusurlu oldukları, ayrıca çarşı esnafının da yangının çıkmasında ve büyümesinde %20 oranında kusurlu oldukları tespit edilmiştir.

Dava dosyasındaki bilgi ve belgelere mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak, davacının, aynı zamanda işletme kusuruna da dayanmış olmasına, yanıcı maddelerin de satıldığı dükkanların bulunduğu böylesine büyük bir iş merkezinin günün teknolojisine uygun olarak merkezi jeneratör yedekleme sistemi ile yangın çıkması halinde devreye giren otomatik yangın kesici tertibatını kurmayan davalı idarenin meydana gelen zarardan ayrıca BK'nun 58. maddesi uyarınca sorumlu bulunmasına,

davacının da içlerinde bulunduğu modern çarşı esnafının da çıkan yangında %20 oranında kusurlu olduğunun anlaşılmasına göre;6098 sayılı Borçlar Kanununun 62. maddesine ve 818 sayılı Borçlar Kanununun 51. maddesine göre bina maliki ve yöneticisi olan davalı idare müteselsil sorumluluk ilkesi gereği ileride diğer sorumlulara rücu etmek üzere sorumlu ise de mahkemece modern çarşı esnafının %20 oranında kusuru düşüldükten sonra kalan %80'e tekabül eden zarardan müteselsilen davalı idarenin sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken talep edilen zararın tamamına hükmedilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.