Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/10313 K.2014/4282

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı menfi tespit davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava taraflar arasında intifa bedelinin miktarı konusunda çıkan uyuşmazlığın giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. T.. D.. ile K..

B.. arasında Küçükbakkalköy 233 pafta, ..., 1 Parsel sayılı yerde 19.971 m2 alanlı yerin park ve spor tesisi şeklinde kullanımını düzenleyen 01/01/1993 tarihli mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesis Şartnamesi akdedilerek 49 yıllığına davacı dernek üzerine spor tesisi şeklinde inşa edilmek ve bu süre ile kullanmak amacıyla kiralandığını, sözleşmenin imzalandığı 01/01/1993 tarihinde aylık kullanım bedelinin 830,00-TL olarak kararlaştırıldığını, bu bedelin devam eden her yıl itibari ile sözleşmenin 13-c maddesi gereğince dava tarihine kadar artırılarak ödendiğini, en son ödenen kira bedelinin aylık 722 TL olduğunu, buna karşı K..

B..'nın iptali talep edilen 09/02/2010 tarihli yazısı ile kullanım bedelinin 01/09/2009-01/09/2010 tarihleri arasındaki dönem için aylık 5.000.00-TL' ye çıkarıldığını, bu nedenlerle 01/01/1993 tarihli şartnamede belirtilen intifa bedelinin artışına dair şartlara, hesaplanan fahiş intifa hakkı kullanım bedeline dair İdari işlemin iptaline, kendi ödedikleri intifa bedelinin doğru olduğunun tespitine karar verilmesini talep ile dava etmiştir. Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalı belediyece belirlenen bedelin doğru olduğu tespiti ile davanın reddine karar verilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33.maddesi uyarınca Hakim Türk hukukunu re'sen uygular. Davanın esası olan maddi olayların ileri sürülmesi taraflara, bunların nitelendirilmesi ve uygulanacak kanun maddesini belirlemek Hakime aittir. Hakim tarafların yargılama oturumlarında ve dilekçesinde kullandıkları sözcükler ve nitelendirme ile bağlı değildir. Öte yandan, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26/1.

Maddesi uyarınca Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Davacı dava dilekçesinde belediyece tek taraflı olarak intifa bedelinin belirlenmesi işleminin iptali ve kendi ödedikleri bedelin doğru olduğunun tespitini talep etmiştir. Kira bedelinin tespiti talep edilmemiştir. Bu durumda davanın taraflar arasında intifa bedelinin miktarı konusunda çıkan uyuşmazlığın giderilmesi olarak kabulü gerekir.

Davalı kiralayan kira bedelini tek taraflı olarak belirleyemez.

Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan 1.1.1993 başlangıç tarihli ve 49 yıl süreli sözleşmenin 13.c maddesinde ikinci ve daha sonraki yıllara ait bedel ait olduğu yıl başlamadan önce bakanlıkça her yıl yayınlanan devlet ihaleleri genelgesinde gayrimenkul kiralarında gösterilen artış oranlarını emsal kabul ederek bu oranların bir önceki yıla ait bedele ilavesi suretiyle tespit edilerek tahsil edileceği düzenlenmiştir. Kararlaştırılan bu şart geçerli olup tarafları bağlar.

Mahkemece uyuşmazlığın sözleşmenin bu maddesine göre çözümlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken infazda tereddüt yaratacak yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.