Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/10493 K.2014/3001

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kiracılık sıfatının tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kiracılık sıfatının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Kiracılığın tespiti davalarında bir yıllık kira bedeli üzerinden harç alınması gerektiği, Harçlar Kanunu 28. maddesinde ise alınması gereken harcın dörtte birinin peşin alınacağı ve kalanın ise kararın verilmesinden itibaren iki ay içerisinde ödeneceği, 32.maddesinde de yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı ve 30. maddesinde ise muhakeme sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde belirtilen değerden fazla olduğunun anlaşılması halinde yalnız o celse için muhakemeye devam olunacağı, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Olayımıza gelince. Davacılar dava dilekçesinde davalı belediyeden kiraladıkları taşınmazlardan tahliyelerinin istendiğinden bahisle kiracılığın tespitini istemişlerdir. Her ne kadar dava dilekçesinde dava değeri 4.800 TL olarak gösterilmiş ise de, dilekçeye ekli kira sözleşmesinde yıllık kira miktarı belirgindir.

Buna göre davalı belediye ile davacı Selahattin 01.11.2002 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli yıllık 600 TL, davacı Ali 01.11.2008 başlangıç tarihli ve 4 yıl süreli yıllık 3.600 TL, davacı Necmettin 01.11.2002 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli yıllık 600 TL, davacı Kemal 01.05.2008 başlangıç tarihli ve 4 yıl 8 ay süreli yıllık 3.600 TL, davacı İrfan 01.05.2004 başlangıç tarihli ve 4 yıl 6 ay süreli yıllık 900 TL, davacı Erhan 01.10.2011 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli yıllık 5.600 TL kira parası ile kira sözleşmeleri imzalamışlardır.

Kira sözleşmelerinde ayrıca kira bedelinin TÜFE veya UFE oranında artırılacağı kararlaştırılmıştır. Bazı kira sözleşmelerinin de eski tarihli olup dava tarihi itibarı ile ödedikleri kira bedelleri dosya kapsamından anlaşılamasada davada belirlenen dava değerinin kira sözleşmelerinin toplamına göre düşük olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece bu husus üzerinde durulup dava tarihi itibarı ile davacıların ödedikleri yıllık kira bedeli tespit edilerek, bu değer üzerinden yukarıdaki esaslara göre harcın tamamlattırılarak, ondan sonra yargılamaya devam olunması gerekirken yazılı şekilde harç tamamlattırılmadan yargılamaya devam edilmesi doğru olmadığı gibi, hükümde nisbi harca hükmedilmesi gerekirken Harçlar Kanunu 17. maddesine aykırı olarak maktu harca hükmedilmiş olması da doğru değildir.

Kabule göre de;

Davacıların, davalı belediyenin ayrı ayrı kiracıları olması nedeniyle davacılar arasında zorunlu ve ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmadığından dosyaların tefrik edilerek ayrı ayrı görülmesi gerektiği hususunun düşünülmemesi de doğru değildir. Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.