Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/12551 K.2013/13549

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kiracı tarafından peşin ödenen kira bedelinin iadesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında düzenlenen 05/06/2008 tarihli 5 yıl süreli kira sözleşmesi ile kiralanan arsa ve binanın ofis mobilyası fabrikası olarak kullanılması için kiralandığını, kiralanan binanın ruhsatsız olduğunu, imar ve iskanı olmayan ve çevre raporu alınmadığını sözleşmenin baştan itibaren hukuken imkansız hale geldiğini, kira sözleşmesi yapmakta müvekkilinin yanıltıldığını, başlatılan icra takibi ile peşin ödenen 3 aylık kira olan 118.800 USD nin geri istendiğini, davalının 31.996,90 USD kısmını kabul ettiğini,

86.803,10 USD ye itiraz ettiğini belirterek itirazın kaldırılarak 86.803,10 USD ve takip tarihinden itibaren USD na uygulanan ek yüksek faizi ile takibin devamına ve inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında 3 aylık kira bedeli yönünden takibe giriştiklerini, davalının 1 aylık kira bedeli yönünden itiraz etmediğini, 2 aylık kira bedeli yönünden itiraz ettiğini davanın bu itiraz edilen bölüme ilişkin olduğunu beyan etmiştir.

Davalı vekili sözleşmenin 6. Maddesinin açık olduğunu belirterek davanın reddi ile %40 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davacının sözleşmenin ifasının imkansızlaştığı iddiasının kabul edilemeyeceği sözleşmenin 6. Maddesi hükmüne göre cezai şart olarak 2 aylık kirayı ödemekle yükümlü olduğu, ancak fahiş olarak kabul edilen cezai şart bedelinden indirim yapılması gerektiği, 40.000 USD cezai şart bedelinin makul olduğu belirtilerek kısmi itirazın 46804 USD üzerinden iptaline karar verilmiştir.

Davaya dayanak oluşturan ve hükme esas alınan 05/06/2008 başlangıç tarihli 5 yıl süreli aylık 39600 USD bedelli kira sözleşmesi ile üç aylık kira bedeli olan 118.800 USD nin davacı kiracı tarafından ödendiği çekişmesizdir.

Sözleşmenin 6. Maddesinde kira dönemi içerisinde 15 gün önceden yapılacak yazılı bir bildirimle tarafların herhangi bir gerekçe bildirmeksizin kira sözleşmesini feshetme hakkına sahip oldukları, kira sözleşmesinin 19/07/2008 tarihine kadar kiracı tarafından feshedilmesi halinde ödenen peşinatın tümünün, 05/08/2008 tarihine kadar kiracı tarafından feshedilmesi halinde ödenen peşinat bedelinin 79860 USD sının kiralayan tarafından kiracıya iade edileceği, sözleşmenin kiracı tarafından feshi,

ilk 2 aylık dönemden sonra ve fakat ilk 4 aylık dönemde gerçekleştiği takdirde ise kiralayanın ödenen peşinatın 2 aylık kira bedelini cezai şart olarak mahsup edeceği, bakiye kira bedelini kiracıya iade edeceği kararlaştırılmıştır. Taraflar sözleşme ile cezai şart kararlaştırabilirler. Bu yoldaki anlaşma geçerli olup tarafları bağlar.

Davacı kiracı tarafından 09/03/2009 tarihinde başlatılan icra takibinde, peşin ödenen 3 aylık kira bedeli olan 118.800 USD (harca esas değeri 212.699,50 TL) alacağın tahsili istenmiştir. Borçlu davalı süresinde itirazında 2 aylık kira bedeli ve KDV si toplamı için kesilen 28/02/2009 tarih ve 362303 seri nolu fatura miktarı 158.464,65 TL nin takipte talep edilen 212.699,50 TL asıl alacaktan çıkarılması sonucunda 54.234,85 TL nin kabul edildiğini, geri kalan miktara itiraz edildiğini belirtmiştir.

Dosya kapsamına ve tarafların açık beyanlarına göre 05/06/2008 başlangıç tarihli 5 yıl süreli kira sözleşmesi gereğince davacı kiracı tarafından davalı kiralayana 3 aylık kira bedeli toplamı 118.000 USD nin peşinat olarak verildiği, daha sonra ... Noterliğinin 26/09/2008 tarihli ihtarnamesi ile kiracı tarafından kira sözleşmesinin feshedildiği, kira sözleşmesinin sözleşmenin 6. Maddesi bakımından sözleşmenin ilk 4 ay içinde ancak ilk 2 aydan sonra feshedildiği, kiracı davacı tarafından 3 aylık kira bedelinin iadesi hususunda başlatılan icra takibine kiralayanın 2 aylık kira bedeli yönünden itiraz ettiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, kalan 2 aylık kira bedelinin de iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

Kira sözleşmesinin 6. maddesi gereğince kira sözleşmesinin ilk 4 ay içinde ve ancak ilk 2 aydan sonra kiracı tarafından feshedildiği takdirde kiralayanın peşin ödenen kira bedelinden 2 aylık kira bedelini cezai şart olarak mahsup ederek bakiye bedeli iade edeceği kararlaştırılmış olup, ilgili sözleşme hükmü sözleşme serbestisi çerçevesinde geçerlidir. Sözleşmenin 6. maddesinde kararlaştırılan tazminat sözleşmenin ifa edilmemesine bağlı cezai şart niteliğindedir.

Cezai şarta bağlanan hususun gerçekleşmesi halinde davacı tacir olması nedeniyle cezai şarttan sorumludur. Kiracının tacir olmadığı hallerle sınırlı olarak, sadece ve ancak, Borçlar Kanunu’nun 161/son. maddesi çerçevesinde, cezai şartın indirilmesi söz konusu olabilir. TTK.'nun 24. maddesi gereğince tacir sıfatını haiz borçlu cezai şartın indirilmesini mahkemeden isteyemez.

Davalı kiralayan sadece 1 aylık kira bedelini iade etmekle sorumlu olup bu miktara da takipte itiraz edilmediğinden mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, tacir olan taraflar arasındaki sözleşme gereğince belirlenen cezai şart miktarında, B.K. 161. maddesi gereğince indirime gidilmiş olması doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.