Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/12813 K.2013/14862

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalılar tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalılar vekili Av. ... ile davacı vekili Av. ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü beyanları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinden bahisle, kiracı tarafından kiralayana karşı açılan depozito ve peşin ödenen kira parasının iadesi ve tazminat davasıdır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davacı ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; davalıya ait işyerini 01.09.2008 tarihli sözleşme ile kiraladıklarını, kiralamayı müteakip faaliyet ruhsatı alabilmek için belediyeye başvurduklarını, belediye görevlilerince yapılan incelemede, kiralananda yangın merdiveni bulunmadığı için gerekli uygunluk belgesi verilmediğini, durumun davalıya ihbar edildiğini, davalının 27.05.2009 tarihinde keşide ettiği ihtarname ile sorumluluğu üstlenerek yangın merdiveni inşası için gerekli işlemleri başlattıklarını bildirdiğini ancak davalıların sonradan bu beyanlarından döndüklerini,

yangın merdiveni inşası için belediyece tanınan bir yıllık süre dolmasına rağmen eksiklik giderilmediğini, bu nedenle işlerinin kapatılma riski ile karşı karşıya kaldığını ve sözleşmenin 15.05.2010 tarihi itibariyle haklı nedenle feshedildiğini belirterek fazla talep hakkı saklı kalmak kaydı ile 5.000 Usd peşin ödenen kira parası ve 16.000 Usd depozito bedelinin iadesi yanında taşınma, tadilat ve yatırım masrafları olarak 5.000 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı 29.03.2013 tarihli dilekçesi ile talebini 29.400 Usd kira alacağı ve 90.739 TL tazminat olarak ıslah etmiştir.

Davalılar vekili ise; feshin haksız olduğunu, bağımsız bölümün davacı tarafından teslim tutanağının ekinde yer alan fotoğraflarda görüldüğü gibi kabul ve teslim alındığını, tacir olan davacının kiraladığı işyerinin kullanım alacına uygun olup olmadığını önceden araştırmakla yükümlü olduğunu, kiralananın da içinde bulunduğu binanın iskan ruhsatının 16.08.1978 tarihinden beri mevcut olduğunu, binada sadece davacı değil başka firmaların da faaliyet gösterdiğini, yangın merdiveni yaptırmak gibi bir sorumlulukları bulunmadığını, Yangıdan

Korunma Yönetmeliğinin dava konusu olayda uygulanmayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece davacının feshinin haklı nedene dayandığı kabul edilerek bilirkişi raporu doğrultusunda davanın 29.400 Usd peşin kira parası, 16.000 Usd depozito ve 52.790 TL tadilat ve dekorasyon masrafı olarak kabulüne karar verilmiştir. 1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında 01.09.2008 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli kira sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmeye konu bağımsız bölüm davacıya işyeri olarak kiraya verilmiştir. Sözleşmeyi müteakip kiracı kiralananda faaliyete başlamış ve çalışma ruhsatı alabilmek için belediyeye başvurmuştur.

Belediye görevlilerince yapılan incelemede kiralananında içinde bulunduğu binada yönetmelik hükümleri uyarınca zorunlu olan yangın merdiveninin bulunmadığı saptanarak belirtilen bu eksikliğin giderilmesi konusunda bina sahiplerine bir yıllık süre vermiştir. Kural olarak kiraya veren kiralananı her türlü maddi ve hukuki ayıptan ari olarak kiracıya teslim ve kira müddetince bu hali muhafaza eme borcu altındadır. Kiraya verenin bu borcu kira müddetince devam eden bir borçtur.

Davacının çalışma ruhsatı alamayışının sebebi, kiracının faaliyet konusu ile ilgisi olmayıp bizatihi kiralanandaki eksiklikten kaynaklanmaktadır. Bu yönü ile kiralananın davacıya ayıplı olarak teslim edildiğinin kabulü gerekir. Bu aşamada kiraya verenin sözleşmeden beklenen amaca uygun olarak kiralananı kiracıya teslim ettiğinden söz edilemez. Ne var ki somut olayda davacının da sorumluluklarını tümüyle yerine getirip getirmediğinin tespiti gerekir.

Davalı ticari şirket olup iştigal konusunu teşkil eden iş ve işlemlerinde basiretli bir tacir gibi davranmak gereken tüm tedbirleri almakla yükümlüdür. Bu kapsamda kiralanandaki eksiklik ve ayıpların da davacı tarafından önceden tespit ederek gerekli tedbirleri alması gerekir.

Zarar görenin kendisinden beklenen tutum ve davranışı sergilemeyerek zararın artmasına sebebiyet vermesi durumunda hükmedilecek tazminatın belli oranda tenkis edilmesi TBK.’nun 52/1.maddesinin hükmü gereğidir. Somut olayın bu çerçevede değerlendirilerek mahkemece dekorasyon ve tadilat masrafına ilişkin olarak hüküm altına alınan tazminatın yasanın bu hükmü çerçevesinde tenkisine karar verilmesi gerekirken bu husus göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.