Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/15573 K.2014/6431

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kısmen kabulüne karar verilmiş hüküm davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının temyiz itirazlarına gelince;

Davacı vekili, 01.05.2012 tarihinde başlayan döneme ilişkin aylık kira parasının 15.500 TL olarak tespitini istemiş, davacı vekili sonraki aşamada tespitini istediği tutarın net olduğunu açıklamıştır. Mahkemece aylık kiranın brüt 14.000 TL olarak tespitine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki kira ilişkisi 01.05.2004 başlangıç tarihli ve üç yıl sürelidir. Yenilenen dönemde 01.05.2007 tarihli ve bir yıl süreli sözleşme yapılmıştır. Sözleşmede kira parası aylık net 2.500 USD olarak belirlenmiştir.

Şartlar değişmediği ve özel gelişmelerin varlığı iddia ve ispat edilmedikçe, kira sözleşmesinde olağan rayice uygun olarak kararlaştırılan kira parasına yenilenen ilk dönem için sözleşmedeki artış oranına göre sonraki iki yıl için ise Üretici Fiyat Endeksi artış oranının (ÜFE %65'i aştığı dönemlerde %65 ile sınırlı olarak) iki yıl için (ard arda iki defa) artırımı esas alınarak bulunacak kira parasının, o dönemin hak ve nesafet kurallarına uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke olarak kabul edilmeli ve ona göre uygulama yapılmalıdır. Bundan sonra ise yeniden hak ve nesafete uygun kira parası tespit edilecektir.

Tespite konu dönem hak ve nesafet dönemi olup, mahkemece yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda; kira sözleşmesinin başlangıcından itibaren dolar Türk lirasına çevrilerek, fiyat endeksi uygulandığında aylık kiranın brüt 4.327,50 TL olabileceği, mecurun yeri, kullanım alanı, dosyaya davacı tarafından sunulan emsaller ile kıyaslanması sonucu taşınmazın boş olarak kiraya verilmesi halinde 01.05.2012 tarihinde aylık kira rayiç bedelinin brüt 18.000 TL olabileceği tespit edilmiştir. Davacı kira parasının aylık net 15.500 TL üzerinden tespitini istemiş olup bu tutarın brütü 19.375 TL ye tekabül etmektedir. Mahkemece bilirkişi tarafından belirlenen brüt kira bedelinden davalının eski kiracı olduğu

gözetilerek uygun bir hak ve nesafet indirimi yapılarak tespit hükmü kurulması gerekirken talebin aşılamayacağı gerekçesiyle 15.500 TL üzerinden hak ve nesafet indirimi yapılarak brüt 14.000 TL olarak tespite karar verilmesi hatalı olmuştur.

Öte yandan Harçlar Kanununda kira tespit davalarında karar harcının aylık kira parasına göre mi, yoksa yıllık kira parasına göre mi alınacağı konusunda açıklık bulunmasa da 07.07.1965 tarih ve 5/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı gereğince aylık kira parasının tespiti istenilmiş ise aylık kira farkı üzerinden harç alınması gerekmektedir.

Mahkemece, kira parasının aylık miktar üzerinden tespitine karar verilmiş olup bu durumda karar ve ilam harcının aylık kira farkına göre hesaplanması gerekirken, yıllık bedel üzerinden hesaplanarak fazla ilam harcına hükmedilmesi de doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.