Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/15589 K.2014/6421

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı menfi tespit davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava teminat olarak verilen çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, davalıya ait alışveriş merkezindeki 406-407 nolu işyerlerinde kiracı olduklarını, kira sözleşmesinin 05.04.2011 tarihli ve 5 yıl süreli olmasına karşın, kiralananın sözleşme süresi dolmadan tahliye edilmesi konusunda davalı ile karşılıklı mutabakata vardıklarını, mutabakat sonucu kiralananın 21.01.2013 tarihinde tahliye edildiğini, tahliye tarihi itibariyle kira, ortak gider vs. borçların tamamının ödendiğini,

kira sözleşmesi uyarınca davalıya teslim edilmiş olan 115.000 TL tutarındaki teminat çekinin tahliyeyi müteakip iade edilmesi gerekirken iade edilmediğini belirterek söz konusu çek nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili ise davacının sözleşme hükümlerine aykırı olarak kiralananı süresinden önce tahliye ettiğini, erken tahliye nedeniyle müvekkilinin tazminat hakkı bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, kiralananın tahliyesinin gerçekleştiği tarih itibariyle davacının kira, ortak gider vs. borcunun bulunmadığı, erken tahliye nedeniyle tazminat alacağına yönelik olarak davalının açmış olduğu her hangi bir dava veya talebinin bulunmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında 01.05.2012 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli kira sözleşmesi imzalanmıştır.Davacı sözleşmeye konu 406-407 nolu bağımsız bölümlerde kiracı konumundadır. Sözleşme kapsamında davacıya erken fesih hakkı tanınmamış olup sözleşmenin 1.5’inci maddesinde; tarafların sözleşme süresinin bitiminden en az 6 ay önce fesih bildiriminde bulunmaması halinde sözleşmenin bir yıl süre ile yenilenmiş sayılacağı kararlaştırılmıştır.

Sözleşme uyarınca davacı tarafından davalıya 115.000 TL bedelli teminat çeki verildiği uyuşmazlık konusu değildir. Sözleşmenin 1.10.2’nci maddesinde teminat çekinin iade koşulları düzenlenmiştir. Anılan sözleşme maddesine göre; tahliyeyi müteakip kiracının kanun ve sözleşme uyarınca ödemekle yükümlü olduğu kira dahil her tür alacak, gider, tazminat ve kiralanan yere verilen zarar bedelleri mahsup edildikten sonra teminat

çekinin iade edileceği kararlaştırılmıştır. Davacı kiracı 21.01.2013 tarihinde keşide ettiği noter ihtarında; ticari ve diğer sebeplerden dolayı işyerini tahliye ettiğini davalıya bildirmiştir. Mahkemece kiralananın 19.01.2013 tarihinde tahliye edildiği ve tahliye tarihi itibariyle davacının ödenmemiş kira, aidat ve sair borçlarının bulunmadığı belirtilmiştir.

Ancak teminatın iade koşulları tahliye tarihine kadar olan borçlarla sınırlı olmayıp, kiraya verenin erken tahliyeden kaynaklanan tazminat haklarının da söz konusu teminat tutarından indirilmesi gerekmektedir. Davalı vekili savunma ve itirazlarında davacının sözleşme süresine riayet etmeksizin kiralananı erken tahliye ettiği bu nedenle müvekkilinin kira kaybı yaşadığını belirtmiştir.

Mahkemece, teminatın iade koşullarının oluşup oluşmadığı bu çerçevede değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, erken tahliye tazminatına yönelik davalının açtığı bir dava veya bu yönde belli bir miktarı içeren talebi bulunmadığı gerekçesi ile istemin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.