Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/16387 K.2014/8771

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira bedelinin tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın Kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde; taşınmazın 22/10/1999 tarihinde Kayseri 1. Noterliğinin 15834 yevmiye nolu sözleşmesiyle davalı A. Triko Konf. San. Tic. Ltd.

Şti tarafından kiralandığını, taşınmazın kiralandığı dönemden bu yana sadece enflasyon oranında artışlar yapıldığını, değişen ekonomik koşullar, mal ve hizmetlerde meydana gelen fiyat artışları taşınmazın kira bedelinin emsal ve rayiç değerinin altında kalmasına yol açtığını, davalının 2011 yılı için 501,00 TL olan aylık kira parasının 01/01/2012 tarihinden itibaren aylık 1000,00-TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili ise kira artış bedelinin üfe oranına göre tespit edilmesi gerektiğini, davalının dava konusu taşınmazı depo olarak kullandığını, taşınmazın ana caddenin arkasında atıl kaldığını ve aynı cephedeki dükkanların işlemeden kapandığını, istenen bedelin fahiş olduğunu, belirterek davanın reddini savunmuştur.

Hükme esas alınan 05/10/1999 başlangıç 31/12/1999 bitiş tarihli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında öngörüldüğü üzere kira süresi sona erdiğinde 6098 Sayılı Kanun'un 347 (6570 sayılı kanunun 11 maddesi) uyarınca yenilenen dönemde kira sözleşmesinin diğer hükümlerinin yenilenmesine karşın kira parasına ilişkin koşul yenilenmemekte ve kira bedeli olmayan bir sözleşme haline gelmektedir. Hakim kira sözleşmesindeki bu boşluğu "hak ve nesafet" kuralına uygun bir kira parası takdir etmek suretiyle doldurmaktadır.

Yeni dönem kira parasının tespiti anılan içtihadı birleştirme kararında açıklandığı gibi bir sınırlamadır. Yeni dönemde hakimin yaptığı sınırlama sonucunda belirlediği ücret unsuru ile kira sözleşmesinin yenilenmesi sağlanmaktadır. Kira ilişkisi kuruluşundan itibaren 5 yıldan fazla bir zaman geçtiğinden istenilen dönem kira bedeli hak ve nesafette göre belirlenmelidir.

Mahkemece yapılacak iş, kiralananın serbest koşullarda boş olarak kiraya verilmesi halinde getirebileceği brüt kira parası usulünce saptandıktan sonra davalının eski kiracı olması de nazara alınarak hak ve nesafete göre kira bedelinin brüt olarak belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.