Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/2331 K.2013/6209

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı ortaklığın giderilmesi davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, bir adet taşınmazda ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş,hükmü davacı temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ile imar mevzuatına göre aynen bölüşmenin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz.

Aynen bölünerek paylaştırmanın (taksimin) mümkün olması durumunda bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para (ivaz) eklenerek denkleştirme sağlanır. Davada paydaşlar arasında anlaşma olmadıkça hâkim kendiliğinden bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara, kalanın diğer paydaşlara verilmesi şeklinde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremez.

Aynen bölünerek paylaştırma (taksim) halinde teknik bilirkişiye ifraz (taksim) projesi düzenlettirilerek bu projeye göre taşınmaz Belediye veya mücavir alan hudutları içerisinde ise Belediye Encümeninden karar alınmak suretiyle Belediyeden, Belediye dışında ise İl İdare Kurulundan İmar Yasası ve Yönetmeliğine göre bölüşmenin (taksimin) mümkün olup olmadığı sorulur. İfraz projesinde kimlere nerelerin verileceği konusunda paydaşlar anlaşamazlar ise hakim huzurunda kura çekilerek belirlenir.

Onay makamından olumsuz cevap gelmesi halinde paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekir.

./..

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs gibi bütünleyici parça (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar (ortaklar) ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesinde bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Olayımıza gelince. Davacı,dava dilekçesinde, 551 ada 8 parsel sayılı taşınmazda ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir. Davalı,cevap dilekçesinde,imar uygulaması sonucu bu yerde pay sahibi olduğunu,dava konusu taşınmaz ile bitişikte bulunan 551 ada 7 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalıya ait dükkan bulunduğunu,dükkanın yıkılmasını istemediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece tüm hissedarların yerlerinin tevhid edilmek suretiyle,davalıya ait binanın sınırları korunarak ifraz yapılabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Dava konusu 551 ada 8 nolu parsel imar uygulaması sonucu oluşmuş olup,dosyada mevcut ilk bilirkişi raporuna göre aynen taksimi mümkün değildir.

Davalının savunmaları doğrultusunda,dava konusu taşınmazın bitişiğinde bulunan ve davalının da hissedar olduğu 551 ada 7 parsel üzerinde bulunan ve 8 nolu taşınmaza 15,72 m2 si taşmış olarak inşaa edilen bina nedeniyle aynen taksimin mümkün olup olmadığı yönündeki araştırma sonucu hazırlanan 2.bilirkişi raporunda “...7 ve 8 nolu parseldeki tüm hissedarların yerlerinin önce tevhit edilmesi, davalıya ait binanın ve davacıya ait binanın sınırları korunarak ifraz edilmek suretiyle ortaklığın giderilebileceği...”belirtilmiş, mahkemece de bu doğrultuda davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Yukarıda aynen taksim suretiyle ortaklığın giderilmesi şartları ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Taşınmazın niteliği,yüzölçümü,pay oranları ve paydaş sayısı ve imar mevzuatı dikkate alındığında aynen taksim suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmesi mümkün değildir. Kaldı ki,paydaşların taşınmaz üzerindeki davalıya ait taşkın inşaat nedeniyle anlaşma yapmaya zorlanması da doğru değildir.

Davacı tarafça ortaklığın satış suretiyle giderilmesi talep edildiğine ve taksim de mümkün olmadığına göre mahkemece dava konusu taşınmazın bina ile birlikte satışına karar verilmesi gerekirken taşınmaz üzerinde taşkın inşaat bulunması gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.