Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/3391 K.2013/15887

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davacı-karşı davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, sözleşmeye aykırı olarak sahadan elde edilen maden kömürünün rödovans bedeline ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine, karşı davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; davalının 31.07.2001 tarihli rödovans sözleşmesine göre 12 nolu sahada üretim yaptığın, sözleşmenin TTK yönetim kurulunun 06.02.2003 tarihli kararı ile feshedildiğini, feshin 26.02.2003 tarihinde davalıya bildirildiğini, sözleşme hükümlerine göre davalının ürettiği kömürü işletme kantarında geçirip sevk etmek zorunda olduğunu, davalının sahanın TTK.na teslim edildiği tarih itibariyle 2003 yılı Ocak, şubat, Mat,

Nisan ve Mayıs aylarında toplam 15.675,06 ton kömürü TCDD ... gar müdürlüğünden demir yolu vasıtasıyla kaçak sevk ettiğini belirterek davalının kaçak olarak sevk ettiği kömürün rödovans bedeli olarak fazla talep hakkı saklı olmak üzere 184.263,43 TL nin davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili ise davacının sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, feshin haksız olduğunun tespitine yönelik dava açtığını, davacı kurumun 01.02.2003 tarihinden 10.04.2003 tarihine kadar ... kantarını müvekkili firmaya kapattığını, müvekkilinin üçüncü kişilere olan taahhütlerine yerine getirmek için diğer firmalardan bedeli mukabilinde kömür satın alarak taahhütlerini yerine getirdiğini, sevk edilen kömürün kaçak olmadığını savunmuştur.

Üretim faaliyetlerinin sözleşmeye uygun olarak gerçekleştiğini, üretilen miktar üzerinden hesaplanan rödovans bedellerini davacı kuruma ödediğini savunmuştur. Davalı vekili davaya cevap süresi içinde feshin haksız olduğundan bahisle açmış olduğu karşı davada 8.000 TL tazminatın davacı-k.davalıdan tahsilini istemiş ancak dava üç ay süreyle takipsiz bırakıldığından mahkemece açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Asıl davaya ilişkin olarak mahkemece, bilirkişi hesaplaması doğrultusunda 63.669,06 TL rödovans bedeline yönelik istemin kabulüne fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı-karşı davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında 12 nolu üretim sahasına ilişkin 31.07.2001 tarihli ve 5 yıl süreli rödovans sözleşmesi konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme davacı tarafından 06.02.2003 tarihinde tek yanlı olarak feshedilmiştir. Feshi müteakip saha 17.06.2003 tarihinde davacıya teslim edilmiştir.

Davacı 2003 yılı üretim dönemine ilişkin olarak kiralanan sahanın TTK’na teslim edildiği tarih itibariyle davacının 2003/Ocak, Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs aylarında kaydi üretiminin 5.624 ton olmasına karşın Devlet Demir Yollarına ait ... garından sevk ettiği kömür miktarının 21.300 ton olduğunu, bu durumda aradaki fark olan 15.676 ton kömürün kaçak olup rödovans bedelinin ödenmediğini iddia etmiş, davalı ise kurum kantarlarının müvekkili firmaya kapatılması nedeniyle, firmanın üçüncü kişilere olan taahhütlerini yerine getirilebilmek adına dışarıdan kömür satın aldığını sevkiyatın bu şekilde yapıldığını savunmuştur.

Uyuşmazlık, üretim döneminde davalının satış ve sevkini gerçekleştirdiği kömürün belgeli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Davalı tarafından dönem içinde piyasadan temin edilen kömürlere ilişkin fatura ve belgeler dosyaya sunulmuştur. Sunulan belgeler arasında her hangi bir mali değeri bulunmayan kömür alımına ilişkin 31 adet tutanak ta yer almaktadır.

Çeşitli miktarlardaki şistli tuvenan kömür bedelinin ilgilisine ödendiğine ilişkin tutanaklarda sevk irsaliye numaraları ve kantar fişi bilgileri yer almamaktadır. Bu yönüyle söz konusu belgelerde yazılı olan toplam 6.041 ton kömürün rödovans bedeli ödenmiş kayıtlı üretim olarak kabulü mümkün değildir. Mahkemece, davalı tarafından sunulan belgelerdeki kömürün kayıtlı üretim olarak kabulü ile hesaplamaya dahil edilmesi hatalı olup hüküm bu yönüyle bozulmalıdır.