Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/6790 K.2013/9290

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı elatmanın önlenmesi, tahliye davasına dair karar, davacı ve davalılar tarafından süresi içinde duruşmalı olarak temyiz edilmiş, ancak davanın niteliği itibari ile duruşmaya tabi olmadığından duruşma talebinin reddine karar verildikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, kiralanana yönelik el atmanın önlenmesi, kiralananın tahliyesi ve kira sözleşmesinin geçerliliği konusundaki çekişmenin giderilmesine ilişkindir. Mahkemece dava dilekçesinin görev reddine, dosyanın ... Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesi üzerine, hüküm davacı vekili ve davalılar vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 01.11.2007 başlangıç tarihli ve onaltı yıl süreli kira sözleşmesi ile 25.12.2007 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli bayilik sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Anılan kira sözleşmesi ile davalı kiraya veren ... kendisine ait ... parsel No'lu taşınmazı davacı şirkete akaryakıt istasyonu ve eklentilerini tesis edip işletmek üzere kiralamış, davacı kiracı da, davalı şirket ile sözü edilen bayilik sözleşmesini yapmıştır.

Bayilik sözleşmesinin özel şartlar bölümü 13. maddesine göre, sözleşme süresi bir yıl olup, süre hitamında taraflardan herhangi birince feshedilmediği takdirde aynı süreyle yenilenecek olan işbu sözleşme, yenileme süresi de dahil olmak üzere en fazla beş yıla kadar uzatılabilecektir. Süre hitamından itibaren tarafların yazılı mutabakatı ile yine beş yılı geçmemek şartıyla uzatılabilir.

Davalı şirket sözleşme süresi sonunda 21.12.2012 ve 25.12.2012 tarihli ihtarnameler ile sözleşmenin feshedildiğini davacıya bildirmiştir.

Davacı şirket 15.01.2013 tarihinde açmış olduğu işbu dava ile, dava konusu edilen taşınmazın kiralanmasını takiben kiralananı akaryakıt istasyonu haline getirdikten sonra davalı şirket ile bayilik sözleşmesi yapıldığını, bayinin ise sözleşmeyi feshettiğini bildirmesine karşın, fuzuli şagil olarak kiralananı kullanmayı sürdürdüğünü, diğer davalı kiraya verenin ise 07.01.2013 tarihli ihtarnamesi ile Rekabet Kurulu kararları gereği kira sözleşmesi geçersiz hale geldiğinden tapu kaydındaki kira şerhinin kaldırılmasını istediğini belirterek,

davalı bayinin haksız el atmasının önlenmesini, kiralananın tahliyesi ile üzerinde kurulu istasyonun tüm eklentileriyle birlikte teslimini ve dava tarihi itibariyle kira sözleşmesinin devam ettiğine dair taraflar arasındaki çekişmenin giderilmesini istemiştir.

6100 Sayılı HMK'nun 4 / 1-a maddesi hükmü gereğince, kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile, bu davalara karşı açılan davalar sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir.

Davacı işbu davada her ne kadar, bayilik sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle kiralananda fuzuli şagil haline geldiğini iddia ettiği davalı şirketin el atmasının önlenmesi ile kiralananın tahliye ve teslimi talep etmiş ise de, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin temelinde kira sözleşmesi bulunmaktadır. Bunun dışında davacı, kiraya veren malik davalı ile de, kira sözleşmesinin geçerliliği konusundaki çekişmenin giderilmesini talep etmektedir.

Her iki istemin kaynağı da kira sözleşmesi olup, uyuşmazlığın kira sözleşmesi hükümleri çerçevesinde çözülmesi gerektiğinden, davaya bakma görevi de yukarıda anılan yasal düzenleme gereği sulh hukuk mahkemesine aittir. Bu durumda mahkemece işin esasının incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde mahkemenin görevsizliğinden söz edilerek hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.