Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/70 K.2013/11681

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kiracı tarafından açılan, kira parasına mahsuben peşin ödenen paranın, kira parasına mahsup edilmediğinden bahisle istirdatı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkilinin davalıya ait ...

AVM deki dükkanı 01/11/2007 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiraladığını, ilk yıl kira parası olarak 150.000 USD+KDV kararlaştırıldığını, sözleşmenin 5.2 maddesi gereğince yıllık kira parası için çekler verildiğini çeklerin karşılığının çıkması halinde 150.000 TL+KDV nin tahsil edilmiş sayılacağının kararlaştırıldığını, müvekkilinin 01/12/2007 tarihli 50.000 TL, 01/01/2008 tarihli 42.000 TL 01/02/2008 tarihli 42.000 TL, 01/03/2008 tarihli 43.000 TL olmak üzere 4 adet çek verdiğini ve bu çeklerin tahsil edildiğini, Ancak davalının çek bedelleri ödenmeden kira parasının tahsil edilmiş sayılmayacağını belirterek,

ayrıca faturalar düzenleyerek, aynı dönem kira parasına ilişkin fatura bedellerini de tahsil ettiğini, müvekkilinin çek bedellerinin kira parasından mahsup edilmesini istemesi üzerine, mahsup işleminin daha sonra yapılacağını belirttiğini, müvekklinin de risk almamak için sözleşmede kararlaştırılan kira bedellerini düzenli olarak ödediğini, Bu şeklide Müvekkilinin sözleşmede kararlaştırılan ilk yıl kira parasını fatura karşılığında düzenli ödemiş olması nedeniyle, çekler ile tahsil edilen 177.000 TL nin iadesi gerektiğini belirterek,

177.000 TL nin çeklerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; Davacının müvekkiline ait ... AVM de, 5 yıllık kira sözleşmesi ile kiracı olduğunu, davacının bedelinin iadesini talep ettiği çeklerin 150.000 TL + KDV olarak, 5 yıllık sözleşme gereğince peşin alınan kira parası olduğunu, söz konusu miktar düşüldükten sonra ödenmesi gereken kira parasının 5 yıla bölünerek kira parasının belirlendiğini, bu nedenle mükerrer kira parası alınmasının söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, “taraflar arasındaki sözleşmenin 5.maddesinde kira bedelinin ödenmesinin ve artışlarının düzenlendiği, bu başlık altında 5.2 maddede kiracı tarafından yıllık kira bedelinin 150.000 TL +KDV olan kısmı çekler karşılığında verilmiş olup, çeklerin ödenmesi halinde kiracı tarafından ödenmiş sayılacağının kabul edildiği, bu çeklerin karşılıksız çıkması halinde bu kira bedelleri uyarınca davalı kiralayanın takip ve tahliye

hakkının kabul edildiği, davacının çek bedellerini ödediğinde ve yine normal kira bedellerinin de davacı tarafça ödendiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, davalının aldığı çek bedellerini peşin kira bedeli olarak davalıya fatura ettiği, sözleşmede davalı tarafın savunduğu gibi peşin kira ödemesine ilişkin açık bir hükmün bulunmadığı, dolayısı ile davacının ödediği 177.000 TL fazla ödemenin iadesi gerektiği,” denilerek, davacı tarafından yatırılan paranın kira parasına mahsuben yapılan ödeme olduğundan ve ayrıca aynı döneme ilişkin kira paraları da düzenli olarak yatırıldığından bahisle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında, 01.11.2007 başlangıç tarihli 5 yıl süreli kira sözleşmesi düzenlendiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki ihtilaf kira sözleşmesinin 5. maddesi gereğince kiraya verene 150.000 TL + KDV karşılığı olmak üzere ve peşin kira bedeli faturası karşılığında 177.000,00 TL olarak ödenen bedelin kira sözleşmesinde kararlaştırılan kira parasından mahsup edilmesi gerekip gerekmediğine ilişkindir. Davacı söz konusu ödemenin ilk yıl kira parasından mahsubu gereken bir ödeme olduğunu iddia ederken, davalının ise söz konusu ödemenin 5 yıllık kira sözleşmesi gereğince alınan peşin kira olduğunu, kira sözleşmesindeki 5 yıllık kira parasının bu miktar nazara alınarak belirlendiğini, bu nedenle söz konusu miktarın ilk yıl kira parasından mahsubu mümkün olmadığından iadesinin de mümkün olmadığını savunmaktadır.

Taraflar arasındaki Kira sözleşmesinin “Kira Bedeli, Artışlar ve Ödenmesi” başlıklı 5. maddesinde “ (5.1) Kira parasının tespiti amacıyla kira süresi birer yıllık 5 döneme ayrılmış ve her bir kira dönemine ilişkin olarak kira bedelleri tespit edilmiştir. Sözleşmenin (5.2) maddesinde kiracı tarafından yıllık kira bedelinin 150.000 TL+KDV olan kısmı kontrat tarihinde aşağıdaki tarihleri ve tutarları belirtilen çekler karşılığında verildiği, vadelerinde karşılıklarının çıkması halinde kiracı tarafından ödenmiş ve kiralayan tarafından tahsil edilmiş sayılacağı, çeklerin ödenmemesi haline Kiralayan isterse çeklerden dolayı kambiyo takibi veya bu kira bedelleri tutarınca gayri menkul kiralarına ilişkin takip ve tahliye isteminde bulunabileceği hüküm altına alınmıştır.

Verilen çekler 01/12/2007 tarihli 50.000 TL, 01/01/2008 tarihli 42.000 TL, 01/02/2008 tarihli 42.000 TL, 01/03/2008 tarihli 43.000 TL tutarlı çeklerdir. Sözleşmenin (5.3) maddesine göre kira bedeli 01/11/2007-31/10/2008 tarihleri arasını kapsayan birinci kira yılında m2/USD/YIL:1200 USD baz alınarak hesaplanmak suretiyle yıllık toplam 150.000 USD+KDV aylık ise 12.500 USD+KDV olarak tespit edilmiştir. Bu bedel kira dönemi içinde 12 eşit taksitte, her taksit her ayın ilk 3 günü içinde nakden ve defaten, peşin olarak ödenecektir. Kira bedeli KDV hariç olup KDV miktarı ayrıca ve kira parası ile birlikte aylık, peşin olarak ve defaten kiracı tarafından ödenecektir. Sözleşmenin (5.4) maddesine göre 5 yıllık döneme ait kira bedelleri aşağıda olduğu gibi tespit edilmiştir.

01/11/2007-31/10/2008 Yıllık150.000$+KDV Aylık 12.500$+KDV

01/11/2008-31/10/2009 Yıllık 159.000$+KDV Aylık 13.250$+KDV

01/11/2009-31/10/2010 Yıllık 168.540$+KDV Aylık 14.045$+KDV

01/11/2010-31/10/2011 Yıllık 178.652$+KDV Aylık 14.887,70$+KDV

01/11/2011-31/10/2012 Yıllık 189.372$+KDV Aylık 15.781$+KDV”

Davalının sözleşmenin (5.4) maddesindeki kira ödemelerini dava tarihi olan 12.07.2011 tarihine kadar düzenli olarak ödediği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Her iki tarafta tacir olup, olağan şartlarda, söz konusu ödemenin davacının bilirkişi tarafından incelenen ticari defterlerinde alacak olarak gözükmesi gerektiği halde, Her iki tarafın usulüne uygun tutulduğu bilirkişi tarafından belirtilen ticari defterlerinin cari hesaba ilişkin dökümlerinde, bu yönde bir alacak gözükmemektedir.

Her ne kadar davacı kiraya mahsuben yaptığını iddia ettiği 177.000,00 TL ödemeye rağmen temerrüde düşme endişesiyle, kiradan mahsup etmeksizin sözleşmenin (5.4) maddesinde belirtilen kira paralarını ödemeye devam ettiğini belirtmiş ise de, davacının kira parasına mahsuben ödediğini iddia ettiği miktarı ticari defterinde alacak olarak göstermemesi, ödemenin yapıldığı 22.11.2007 yılından davanın açıldığı ve davalıya ihtarname gönderdiği 2011 yılına kadar bu yönde talepte bulunmaması da hayatın olağan akışına aykırıdır.

Bu nedenlerle yapılan ödemenin sözleşmenin 5.4 maddesinden belirlenen ilk yıl kira parasına mahsuben yapıldığına ilişkin sözleşmede bir açıklık bulunmamasına, aksine kira parasının belirlenen peşin ödemeden sonra belirlendiğinin anlaşılmasına göre davacı tarafından talep edilen 177.000,TL nin fazladan yapılan ödeme olduğu ispatlanamadığından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi isabetli değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.