Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/7113 K.2014/1371

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira parasının tespiti davasına dair karar, davacı-karşı davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, asıl davada aylık kira parasının 01.01.2008 tarihinden itibaren net 20.000 TL olarak tespiti, birleşen davada ise aylık kira parasının 01.01.2010 tarihinden itibaren net 70.000 TL olarak tespitine ilişkindir. Mahkemece asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile aylık kira parasının 01.01.2010- 31.12.2010 kira döneminde net 53.100 TL olarak tespitine karar verilmesi üzerine, hüküm davacı- karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına, takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre temyiz eden davacı- karşı davalılar vekilinin asıl davaya ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı–karşı davalılar vekilinin birleşen davaya ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 01.01.2002 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede kira parası üç yıllık net 20.000 TL olarak belirlenmiştir. Sözleşmenin özel şartlar bölümü 4. maddesinde kira sözleşmesinin yasa ve anlaşma gereği devam edecek olursa kira bedellerinin yeni kira dönemi için anlaşma sağlandığında, anlaşma gereği devam edeceği kararlaştırılmıştır.

Kiracılık süreci içinde takip eden kira dönemleri için kira parası davalı-karşı davacının açmış olduğu kira tespit davası ile belirlenmiştir. Bu bağlamda Kuşadası Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2007/60 Esas 2010/268 Karar sayılı kararı ile kira parası 01.01.2007 tarihinden itibaren net 41.400 TL olarak tespit edilmiştir. Hüküm 23.11.2010 tarihinde kesinleşmiştir. Söz konusu davada kira parası mahkemece hak ve nesafet uygulamasına göre belirlenmiştir.

Davalı- karşı davacı açmış olduğu birleşen dava ile aylık kira parasının 01.01.2010 tarihinden itibaren net 70.000 TL olarak tespitini istemektedir.

Dava tarihi itibariyle Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre şartlar değişmediği sürece ve özel gelişmelerin varlığı iddia ve ispat edilmedikçe, hak ve nesafet ilkesine göre kira parasının tespit edildiği dönemden sonra üç yıl için ard arda endeks uygulanarak bulunacak kira parasının o dönem için hak ve nesafete uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke olarak kabul edilmeli ve ona göre uygulama yapılmalıdır. Üç yıldan sonra ise yeniden hak ve nesafete göre kira parası tespit edilebilecektir. ./..

Olayımızda.

Uyuşmazlığa ilişkin olarak alınan 13.12.2011 tarihli bilirkişi raporunda kira sözleşmesindeki kira başlangıcından dava konusu döneme kadar üç yıldan fazla zaman geçtiğinden dava konusu dönem kira bedelinin emsaller ve rayiç değerler de göz önüne alındığında ve hak ve nesafet kurallarına göre değerlendirildiğinde, taşınmazın konumu, mevki, nitelikleri, kullanım alanı, bulunduğu yerin ticari ve sınai özellikleri, çevredeki emsal kira bedelleri, paranın satın alma gücü itibariyle boş olarak kiraya verilmesi halinde 1.1.2008- 31.12.2008 kira döneminde net 52.000 TL brüt 65.000 TL olabileceği, bu rakama TÜİK'nün TEFE endeksi uygulandığında,

kira parasının 01.01.2009 tarihinde net 56.000 TL brüt 70.000 TL, 01.01.2010 tarihinde net 59.000 TL brüt 73.000 TL olabileceği belirtilmiştir. Mahkeme ise, davalının eski kiracı olduğunu gözeterek %10 hakkaniyet indirimi yapıp, kira parasının anılan kira dönemi için yıllık net 53.100 TL olarak tespitine karar vermiştir.

Ne var ki, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde kira parasının tespiti gerekirken ve kira parasının mahkemece hak ve nesafet ilkesine göre tespiti tarihinden itibaren üç yıl geçmediğinden, hak ve nesafet uygulamasına göre kira parasının tespiti doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.