Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/9694 K.2014/3042

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kiracı tarafından kiralayan aleyhine açılan fazla ödenen kira bedelinin iadesi ile depozito bedelinin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne, 4.938 TL kira bedelinin ve 1.720 USD depozito bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi üzerine, hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında 01/01/2004 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesi uyuşmazlık konusu değildir. Sözleşmede aylık kira bedelinin 1.250.000.000 (Eski) TL olduğu kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin el yazısı ile düzenlenmiş özel şartlar 4. maddesinde “kira akdi gelecek yıl devam ederse aylık kira bedeli 860 $ karşılığı Türk Lirası olacak şekilde artırılacaktır” düzenlemesi mevcuttur.

Sözleşmenin matbu özel şartlar kısmının 8. maddesinde de aynı düzenlemeye yer verilmiş olup, müteakip yıllarda mecurun kirasının bir önceki kirasından 860 $ karşılığı TL olarak artırılacağı kararlaştırılmıştır.

Sözleşmenin depozito ile ilgili matbu özel şartlar 7. maddesinde kiracıdan 2 kira karşılığı 1720 $ depozito alındığı, tahliye sırasında kiracının kaldığı müddete ait borçları kesildikten sonra iade edileceği, verilen depozitodan hiçbir surette faiz talep edilemeyeceği kararlaştırılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasındaki kira ilişkisi boyunca kira paralarını sürekli olarak döviz kuru olarak belirlenen miktardan fazla yapıldığını, 2005-2006-2007-2008 ve 2009 yıllarında 860 USD nin TL karşılığı daha düşük iken aylık 1250 TL ödeme yaptığını, 2009 yılında Mart, Nisan ve Mayıs aylarında aylık 1500 TL den ödeme yaptığını, toplam 5050,64 TL fazla kira ödediğini, ayrıca 1720 $ depozito bedelinin iade edilmediğini belirterek fazla ödenen kira parası ile depozitonun dava tarihine kadar işlemiş faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; sözleşme yapıldığı sırada doların düzenli yükselişine dayanarak kirayı birinci yılın dolmasından itibaren 860 USD karşılığı TL olarak belirlediklerini, ancak dolardaki yükselişin durduğunu, hatta değer kaybettiğini, davacının 2009 yılına kadar 2004 yılında ödediği 1250 TL kira bedelini ödemeye devam ettiğini, kira artışı vazifesi görmesi için kira bedelini aylık USD karşılığı TL olarak belirlediklerini, davacının esas olarak kira bedelinin artması için döviz cinsinden belirlenen kira bedeline ilişkin bu hükmü kira bedelini ödememek için mazeret olarak kullandığını,

depozito bedeli yönünden ise davacının tahliye ederken sökülebilir her şeyi sökerek götürdüğünü, davacının borcunu ödememek için depozitoyu ileri sürdüğünü, mecuru Ağustos 2009 yılında tahliye etmesine rağmen mecurun başkasına kiralanmasına engel olmak için Aralık 2009 yılına kadar teslim etmediğini, kira bedelinin artması için kabul edilen bir hükme dayanarak kira bedelinin düştüğünü iddia etmenin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece aylık kira bedelinin 860 $ olduğu, davacının TL olarak sabit ödemede bulunduğu, kur farkı dikkate alındığında bilirkişi raporuna göre davacı tarafından toplam 4.938-TL fazla ödeme yapıldığı belirtilerek 4.938.-TL alacağın ve 1.720 $ depozito alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir. 1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre temyiz eden davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Davalı vekilinin fazla ödenen kira parasının iadesine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesine göre aylık kira bedeli 1250 TL olarak kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin el yazısı ile düzenlenen ve ona uygun olarak matbu düzenlenen özel şartlar kısmındaki hükümler yukarıda da belirtildiği gibi kira parasının takip eden kira dönemlerinde ne şekilde artırılacağına ilişkin olup, sonuç olarak artış düzenlemesi öngörülmüştür.

Bu düzenlemeye göre sözleşme ile kararlaştırılan aylık 1250 TL kira parası 860 $ karşılığı artırılacak olup, sözleşmede kira parasının indirilmesine veya yeniden belirlenmesine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Buna göre 860 $ karşılığı TL 1250 TL den yüksek olduğu takdirde artış şartı gereğince 860 $ karşılığı TL ödenmesi, ancak 860 $ karşılığı TL daha düşük olduğu takdirde kira parasının sözleşmedeki gibi 1250 TL olarak ödenmesine devam edilmesi gerekir.

Davacının 2009 yılı Mart, Nisan ve Mayıs aylarında ödediği aylık 1500'er TL kira ödemeleri dışında aylık 1250 TL'den fazla ödeme yapmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı, 2009 yılı Mart, Nisan ve Mayıs aylarında ödediği aylık 1500'er TL kira paralarının da fazla ödenen kısmının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş ise de, kiralayan davalının Bakırköy 7. İcra Müdürlüğünün 2009/20351 sayılı dosyasında aylık 1250 TL üzerinden kira alacaklarının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın kaldırılması davasında Bakırköy 5. İcra Hukuk Mahkemesinin 22/05/2012 tarih ve 2012/520 Esas 2012/824 Karar sayılı ilamında bahse konu 2009 yılı Mart,

Nisan ve Mayıs aylarında ödenen aylık 1500'er TL kira bedelleri de hesaplamaya dahil edilerek davalı kiralayanın aylık 1250 TL'den hesaplanan toplam kira alacağından mahsup edilerek karar verildiği anlaşılmış, verilen karar dairemizin 17/10/2012 tarih ve 2012/11579 Esas 2012/13482 Karar sayılı kararı ile onanmıştır.

Bu durumda mahkemece davacının fazla ödenen kira parasının iadesine ilişkin isteminin reddi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.