Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/9829 K.2014/2421

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira parasının 01.03.2012 tarihinde başlayan dönem için aylık net 2.500 TL olarak tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece kira parasının 2.450 TL olarak tespitine karar verilmiş olup, davalı hükmü temyiz etmiştir.

1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıda yazılı bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı vekilinin kira parasının brüt olarak tespiti gerektiğine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Davalı kiralananda 01.03.1998 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli sözleşme uyarınca kiracıdır. Davacı 13.05.2011 tarihinde açtığı bu dava ile halen aylık net 1074 TL olarak ödenmekte olan kira parasının 01.03.2012 tarihinde başlayan dönem için 2.500 TL ye yükseltilmesini istemiştir.

Davada dayanılan sözleşme üç yıl süreli olup yeni dönem kira parasının, 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince hakim tarafından hak ve nesafet kurallarına göre saptanması gerekir. Bunun için dava konusu yerin yeniden kiralanması halinde getirebileceği kira parası bilirkişiler tarafından belirlenmelidir.

Böyle bir belirleme yapılırken benzer yerlerin kira sözleşmeleri incelenmeli, dava konusu yer ile ayrı ayrı karşılaştırılmalı, kira parasına etki eden hususlar üzerinde de ayrıca durulmalıdır. Dava konusu yerin yukarıda açıklandığı üzere serbest koşullarda getirebileceği kira parası usulünce saptandıktan sonra, bu kira parası dikkate alınmak suretiyle, hak ve nesafet kurallarına göre hakimce bir kira parası takdir edilmelidir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal kira sözleşmeleri ve kiralanan işyerinin konumu ve büyüklüğü nazara alınarak tespiti istenen dönemde davaya konu işyerinin aylık kirasının brüt 3.062,50 TL, net 2.450 TL olduğu açıklanmıştır. Mahkemece bilirkişi raporundaki net tutar üzerinden kira parasının tespitine karar verilmiştir.

Vergi yasaları uyarınca kiralayanın mükellef olması ile kira parasının bir bölümünün kiracı tarafından vergi dairesine ödenmesi durumunda fon vergi ve stopaj indirilerek kira parasının tespitine karar verilemez.

Mahkemece, kira bedelinin brüt tutar üzerinden tespiti ile davalının eski kiracı olduğu da gözetilerek bilirkişilerin taşınmazın boş olarak getirebileceğini bildirdikleri kira bedelinden uygun bir hak ve nesafet indirimi yapılmak suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.

Hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.