Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/9902 K.2014/2422

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira parasının indirilerek tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir

Davacı vekili; müvekkilinin davalıya ait işyerinde 05.06.2004 tarihli sözleşme uyarınca kiracı olduğunu sözleşme süresinin 5 yıl olup 05.06.2009 tarihinden itibaren yıldan yıla yenilendiğini, sözleşme uyarınca halen ödenmekte olan kira parasının aylık 32.560 TL olduğunu, sözleşmedeki artış şartının piyasa rayiçlerinin çok üstünde olduğunu belirterek 05.06.2011 tarihinde başlayacak dönem kira parasının 28.000 TL olarak tespitini istemiştir.

Davalı ise, sözleşmenin 05.06.2011 tarihinde yenilenmeyeceğine ilişkin davacıya ihtar keşide ettiklerini, davacının kiralananı tahliye etmemesi üzerine Adana 5.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/1326 esas sayılı dosyası ile tahliye davası açtıklarını, buna rağmen davacının kira bedelinden indirim istemesinde hukuki yarar bulunmadığını, öte yandan ödenmekte olan kira bedeli ve sözleşmedeki artış koşulunun piyasa rayiçlerine göre yüksek olmadığını, kiralanan taşınmazın şehrin merkezinde ve işlek bir yerde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece beş yıllık sözleşme süresinin 05.06.2009 tarihinde sona erdiği, sözleşmenin sona ermesinden iki yıl sonra başlayan dava konusu dönem için sözleşmedeki artış koşulunun geçerli olmayıp kira bedelinin tespitinin istenebileceği gerekçesi ile dava konusu dönem için kira bedelinin 30.000 TL olarak tespitine karar verilmiştir.

Davada dayanılan ve hükme esas alınan kira sözleşmesi 05.06.2004 başlangıç tarihli ve beş yıl sürelidir. Sözleşmede kira parası ilk yıl için 165.000 TL olarak belirlenmiş ve kiralayana peşin olarak ödenmiştir. Sözleşmenin 9/b maddesinde kira bedelinin takip eden yıllarda aylık ödenmesi halinde kira bedelinin aylık 16.000 TL olarak kabulü ile yeni kira bedeline her yıl, %20 + Tefe/Tüfe ortalaması oranında artış yapılması kararlaştırılmıştır.

Davacı kiracı 06.05.2011 tarihinde açtığı işbu davada halen 32.650 TL olarak ödenmekte olan kira parasının 05.06.2011 tarihinde başlayan dönem için 28.000 TL olarak tespitini istemiştir. Kira tespit davasının kiralayan gibi kiracı tarafından da açılabileceği 18.11.1964 tarih ve 2/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında benimsenmiştir.

Ancak bir önceki dönem taraflar arasında ihtilafsız olarak ödenen kira parası 32.560 TL olup davacı dava dilekçesinde, davaya konu yapılan dönemde kira parasının düşüş göstermesine olağan rayiç

dışında neden olan faktörlerden, örneğin, kiralananın bulunduğu yerdeki ticari durum değişikliklerinden ve paranın satın alma gücündeki değişikliğin kendi lehine olarak kira parasına etki yaptığından söz etmemiştir. Memleketteki ticari ve ekonomik konjöktür önceki döneme nazaran yeni kira döneminde kira paralarının azalmayıp arttığı yönünde gelişme kaydettiği bilinen bir gerçektir. Belirtilen bu yönler ile birlikte tarafların kabulüne göre davacı kiracının tespite konu dönemden önce aylık 32.560 TL kira ödediği anlaşılmış olup ödenenden aza hükmedilemeyeceği gözetilmeksizin aylık kira bedelinin 30.000 TL olarak tespiti usul ve yasaya aykırı olup hükmün bozulması gerekmiştir.