Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/11335 K.2014/12693

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı ve davacılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira parasının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine hüküm davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı kiracı vekili dava dilekçesinde; davalının müvekkillerine ait İstanbul ili Bahçelievler 2. bölge Yenibosna Köyü 8119 parselde kayıtlı binanın 15 adet bağımsız bölümünde 07/09/1998 tarihinden beri kiracı olarak bulunduğunu, kiralananın davalı tarafından öğrenci yurdu olarak kullanıldığını;

davalı kiracının en son 31/10/2005 tarihinde imzalanan 01.11.2005 başlangıç , 31.10.2019 bitiş tarihli kira sözleşmesine göre aylık net 12.600,36 ABD doları ( 24.948 TL) kira bedeli ödediğini, kira sözleşmesinin 3. maddesine göre aylık 12.600,36 ABD doları kira bedelinin 31/10/2012 tarihine kadar geçerli olup bu tarihten sonrası için kira miktarının yeniden belirleneceğinin kararlaştırıldığını belirterek 01/11/2012 tarihinden itibaren aylık kira bedelinin net 32.000 TL olarak tespitine karar verilmesini istemiştir.Davalı vekili halen ödenen kiranın rayice uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece bilirkişi tarafından belirlenen brüt 36000 TL, net 28800 TL rayiç kira bedelinden %10 hakkaniyet indirimi yapılmak suretiyle 01.11.2012 tarihinden itibaren aylık kiranın brüt 32400 TL, net 25920 TL olarak tespitine karar verilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre davalının temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının temyiz itirazlarına gelince; taraflar arasında 01.11.2005 başlangıç, 31.10.2019 bitim tarihli kira sözleşmesi konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesinin özel şartlar bölümünün üçüncü maddesinde, sözleşmede kararlaştırılan aylık net 12600,36 ABD Doları kira bedelinin 31.10.2012 tarihine kadar geçerli olduğu, bu tarihte tarafların sözleşmenin sonuna kadar sürecek dönem için geçerli yeni kira tutarını tespit edecekleri kararlaştırılmıştır.

Davacı kiraya verenler tarafından 28.10.2013 tarihinde açılan eldeki davada 01.11.2012 tarihinden itibaren aylık kira bedelinin net 32000 TL olarak tesbiti istenmiştir. Uyuşmazlık konusu dönem kira parasının hak ve nesafet uygulamasına göre belirlenmesi gerekmektedir.

Bunun için, dava konusu yerin serbest koşullarda yeniden boş olarak kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bilirkişilerce usulünce saptanmalı, davacı uzun süreden beri kiracı olduğundan uygun bir oranda hakkaniyet indirimi yapılmalı ve hak ve nesafet kurallarına göre kira parası takdir edilmelidir.

Mahkemece, kira bedelinin tespiti için mahallinde keşif yapılarak bilirkişi kurulundan alınan raporda boş olarak brüt 36000 TL, net 28800 TL olarak belirlenmiştir. Ek raporda ise Yargıtay'ın artış endeksleri kira başlangıcından itibaren uygulandığında uyuşmazlık konusu dönemde endekse göre brüt 36118,45 TL, net 28894,76 TL olarak belirlenmiştir.

Uyuşmazlık konusu dönemde endekse göre kira belirlenirken bir önceki dönem ödenen kira bedeline Türkiye İstatistik Kurumu'nun üfe oranı uygulanmak suretiyle kira bedelinin tespiti gerekir. Ek raporda olduğu gibi kira başlangıcından itibaren her yıl endeks uygulanmak suretiyle uyuşmazlık konusu dönemde endekse göre kira bedelinin belirlenmesi hatalıdır.

Öte yandan kiralananın boş olarak kiraya verilmesi halinde kira bedeli belirlenip hakkaniyet indirimi de değerlendirilerek sonucuna göre endeks artışından az olmamak kaydı ile kiranın belirlenmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.