Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/11493 K.2014/14532

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Kiralayan kilise vakfına ait taşınmazla ilgili olarak vakıf ile müvekkili müteahhit arasında 07 Aralık 2007 tarihli sözleşme düzenlenerek taşınmazın kira gelirinin % 40'ı kilise vakfı'na , % 60'ının ise müvekkiline ait olacağının kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından inşa edilen taşınmazın 2.340 m2 lik kısmının Vakıf tarafından davalı şirkete süpermarket olarak işletilmek üzere 4.11.2008 tarihli kira sözleşmesi ile kiraya verildiğini, kira sözleşmesinin 5. Maddesine göre kira bedelinin 32.000 EURO + Stopajdan aşağı olmamak üzere aylık cironun % 4,5 i olarak kararlaştırıldığını,

kiraya veren vakıf ile müvekkili arasında düzenlenen10.02.2010 tarihli ek protokol ile müvekkili müteahhidin hissesine isabet eden % 60 brüt kira bedelinin KDV si ile tüm kiracılara fatura edilerek tahsil edileceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin ve kilise vakfının bu hususu davalıya bildirdiğini, sözleşmede kararlaştırılan 32.000 EURO + stopajdan oluşan 40.000 EURO aylık kira bedelinin müvekkili payına düşen % 60 + KDV'sinden oluşan Mart 2010 kirasının 21.4.2010 tarihli fatura ile 24.000 EURO + KDV (56.597.52 TL) olarak davalıya fatura edildiğini, davalının 44.403.49 TL ödeme yaptığını,

Nisan 2010 kirasından 12.05.2010 tarihinde fatura ile 24.000 EURO + KDV (54.971.95 TL ) olarak davalıya fatura edildiğini, davalının 42.996.55 TL ödeme yaptığını, davalının net kira bedelinin %60 ı oranında ödeme yaptığını alacağın tahsili için yapılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve % 40 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili tarafından sözleşmeye sadık kalınarak kira bedellerinin ödendiğini, kiraya veren vakıf tarafından kiranın % 60 miktarının davacı müteahhide ödenmesi bildirilmişse de davacı müteahhidin fazla talepte bulunduğunu, vakfa ödenen kiranın belli olduğunu, bunun bir kısmının davacı tarafa ödenmiş olmasının kira miktarını ve şartlarını değiştiremeyeceğini, davacı müteahhide ödenen miktarın bir alacak temliki hükmünde olduğunu, yani % 60 lık payın aslında vakfa ait olmakla birlikte vakfın ihbarı üzerine davacıya ödendiğini, sözleşmeye taraf olmayan davacı tarafın ayrıca vergi yüklemesinin hukuka aykırı olduğunu, çifte vergilendirmenin söz konusu olduğunu savunarak davanın reddi ile % 40 tan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece dosya üzerinde 2 kez bilirkişi incelemesi yapılmış olup bilirkişi raporlarında özetle; davacının brüt kira tutarı üzerinden kendi payına düşen brüt kira tutarı kadar fatura kesmesi, bunun üzerine KDV ilave etmesinin yasal bir zorunluluk olduğu,

kira sözleşmesine göre aylık kira bedelinin stopaj dahil 40.000 Euro olduğu davacıya düşen %60 payın 24.000 Euro olduğu bu tutarın uygulanması gereken KDV nin matrahını teşkil ettiği KDV dahil davacıya ödenmesi gereken aylık kira bedelinin 28320 Euro olduğu itirazın iptali istenen (12.194,03 TL +11975,40 TL) 24.169,43 TL asıl alacak bakımından talebin yerinde olduğu işlemiş 461,88 TL faiz bakımından da davacı talebinin yerinde olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ile dava dışı kiralayan vakıf arasında düzenlenen 10/12/2007 tarihli sözleşmeye göre, vakfa ait 52 ada 101 parsel nolu taşınmaz üzerinde yapılacak inşaata ilişkin olarak harcamaların davacı müteahhit tarafından karşılanması ve karşılığında 49 yıl boyunca taşınmazın kira gelirleri dahil olmak üzere elde edilecek tüm gelirlerin %40 ı kilise vakfına %60 ı ise müteahhide verilmesi hususunda anlaşma yapılmış olup, 10/02/2010 tarihli olduğu belirtilen ek sözleşmenin 2. Maddesi ile vakıf için belirlenen kira geliri için stopaj ödeneceği, müteahhit için hissesine isabet eden %60 brüt kira bedeli + KDV ile birlikte kiracılara fatura ederek tahsil edeceği kararlaştırılmıştır.

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 04/11/2008 başlangıç tarihli 5 yıl süreli kira sözleşmesi ise dava dışı kiralayan vakıf ile davalı kiracı arasında düzenlenmiş olup, sözleşmenin 5.2 maddesinde aylık asgari kira bedeli 32.000 Euro + Stopaj olarak kararlaştırılmıştır. Özgür irade ile belirlenen bu şart geçerli olup tarafları bağlar.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının davalı kiracıdan 32.000 Euro net kira bedeli ile stopaj ve KDV yi birlikte talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Gelir Vergisi Kanununun 70/2.maddesi gereğince ticari veya zirai bir işletmeye dahil olan mal ve hakların kiraya verilmesinde Katma Değer Vergisi söz konusu olmaktadır. Gelir Vergisi Kanununun 70.maddesi, işyeri kiralama işlemi nedeniyle, gayrimenkul sermaye iradı elde edilen hallerde, kazançların vergilendirilmesinde stopaj usulunü getirmiştir.

Stopaj, kira bedelinden yasada belirtilen orandaki miktarın, kiracı tarafından kiralayan adına Vergi Dairesine ödenmesi gereken meblağdır. Stopajda yükümlü kiralayan, sorumlu ise kiracıdır. Kira sözleşmesinde kiracı net kira bedeli olan 32.000 Euro+ Stopaj ödemeyi kabul etmiştir.

Ancak dava dışı kiralayan ile davacı müteahhit arasında düzenlenen sözleşme ve ek protokol hükümlerine göre kira bedelinin %60 ı davacıya ödeneceği kararlaştırılmış olup daha önce davalı kiracı kiralayanın vakıf olması sebebiyle ve sözleşme gereğince stopaj ödemekle yükümlü iken kiralayanın kira alacağının bir kısmını davacıya devretmesi sebebi ile davalının ödemesi gereken kira miktarı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık meydana gelmiştir.

Başlangıçta kira sözleşmesi ile stopajı ödemeyi kabullenen kiracının, stopaj ödeme sorumluluğu ortadan kalkınca kiralayana ödemesi gereken kira miktarının ne olacağı öncelikle çözümlenmesi gerekli sorun olarak ortaya çıkmaktadır.

Stopaj sorumluluğu ortadan kalkınca kiracının ödemesi gereken miktar sözleşmenin 5.2 maddesinde açıkça belirtildiği gibi net kira olan 32.000 Eurodur. yani davalı şirket daha önce net kira + stopaj ödemek durumunda iken, kira alacağının KDV yükümlüsü olan davacıya temliki nedeni ile davacıya ödemesi gereken pay bu kez 32.000 Euro net kira bedelinin %60 ı + KDV olması gerekir.

Zira sözleşmedeki “+ stopaj” ifadesi ile kira bedelinden ziyade elde edilen gelire göre alınması gerekli olan verginin tahsil yöntemi vurgulanmaktadır. Aksi halde davalı kiracının taraf olmadığı bir sözleşme ile net kira + stopaj + KDV ödenmesi suretiyle stopaj kapsamında yapılan bir vergi ödemesi sonrasında bu rakam üzerinden ikinci kez vergi alınarak bu kez KDV ödenmesi ve kira miktarının artırılması anlamına gelecektir.

Bu durumda mahkemece davacıya düşen aylık net kira bedeli 32.000 Euro’nun %60'ı + KDV hesaplanmak suretiyle eksik ödeme olup olmadığı üzerinde durularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.