Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/12056 K.2015/8668

HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) (6100) Madde 200

"İçtihat Metni"Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, dava konusu dükkanın 1991 yılında davalıya kiraya verildiğini davalının taşınmazı tahliye ettiğini, davalı borçlu aleyhine başlatılan icra takibi ile kira alacağının tahsilinin istendiğini haksız yere ödeme emrine itiraz edildiğini belirterek itirazın iptaline, %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. Davalı, taşınmazı 2009 yılı Ekim ayında tahliye ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın kabulü ile itirazın iptaline,%20 icra inkar tazminatına karar verilmiştir.

Taraflar arasında akdedilen 01.11.1991 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli yazılı kira sözleşmesi ile A. Cad. P. Çıkmazı Sok. No:. adresindeki dükkanın kiralandığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı 22.08.2013 tarihinde başlattığı icra takibi ile 2011 yılı Mart ila Aralık ayları arasına ait aylık 1.000,00 TL'den toplam 10.000,00 TL kira alacağının tahsilini istemiş, davalı süresinde alacaklı ile aralarındaki kira anlaşmasının sona erdiğini, borcu bulunmadığını bildirerek itiraz etmiştir. Davalı dava konusu dükkanı 2009 yılı Ekim ayında tahliye ettiğini savunmuştur.

Kiralananın tahliye edildiğinin (kiracının kiralananı iade borcunu yerine getirdiğinin) kabul edilebilmesi için, kiralananın fiilen boşaltılması yeterli değildir. Anahtarın da kiralayana teslim edilmesi gerekir.

Kiracının bildirdiği tahliye tarihinin kiralayan tarafından kabul edilmemesi, başka bir ifadeyle, tahliye tarihinin taraflar arasında çekişmeli olması halinde, kiralananın fiilen boşaltıldığını ve anahtarın teslim edildiğini, böylece kira ilişkisinin kendisince ileri sürülen tarihte hukuken sona erdirildiğini kanıtlama yükümlülüğü, kiracıya aittir.

Kiracı, kiralananı kendisinin ileri sürdüğü tarihte tahliye ettiğini ispatlayamazsa, kiralayanın bildirdiği tahliye tarihine itibar olunmalıdır.

Anahtarın kiralayana teslimi, hukuki işlemin içerisinde yer alan bir maddi vakıa olmakla birlikte, sözleşmenin feshine yönelik bir hukuki sonuç doğurduğundan, bunun ne şekilde ispatlanacağı hususu, yıllık kira bedelinin tutarı esas alınmak suretiyle, H.M.K.nun 200. maddeleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Eş söyleyişle, yıllık kira bedelinin tutarı senetle ispat sınırının (HM.K. md.200/1) üzerindeyse ve kiralayanın açık muvafakati yoksa (H.M.K. md.200/2), bu yön kiracı tarafından ancak yazılı delille ispatlanabilir. Davalı- kiracı anahtar teslimi hususunda yazılı delil sunmamıştır.

Bu durumda davalının delil listesinde yemin deliline de dayandığı gözetilerek davalı-kiracıya anahtar teslimi hususunda davacıya yemin teklif hakkının bulunduğu hatırlatılarak anahtar tesliminin kiracının bildirdiği tarihte gerçekleştiğinin yeminle ispatlanması durumunda kiracının bildirdiği tarih esas alınarak,aksi takdirde davacı- kirayaveren tarafından bildirilen tahliye tarihi esas alınarak varsa ödenmeyen kira bedelleri hususunda bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.