Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/12170 K.2014/13715

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacının kira bedelinin tespiti istemiyle açılan iş bu davada, mahkemece daha önce kira bedeli 27.07.2009 tarihinden itibaren yıllık 160.000 TL olarak tespit edilmişken, davalının temyizi üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2010/9360 E. 2011/11296 K. sayılı ilamı ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tespite dayanak olarak emsal kira sözleşmelerinin değerlendirilmediği, bu yönde re’sen emsal araştırması yapılmadığı,

bu nedenle bilirkişi raporunun hüküm vermeye yeterli oladığı belirtilerek “öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle (otel işletmecisi de bulunacak şekilde) kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak,

dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.” denilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrasında mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de, yeniden bilirkişi raporu alınırken yargıtay bozma ilamının gerekleri yerine getirilmediği gibi, taşınmazın otel olarak kiraya verilmesi nedeniyle bilirkişi heyetinde “otel işletmecisi” bulunması şeklindeki husus da nazara alınmamıştır.

Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verildiğine göre bozma ilamı doğrultusunda heyet oluşturularak, yukarıda açıklanan yönleri içeren Yargıtay ve Mahkeme denetimine elverişli rapor alınarak kiralananın boş olarak getirebileceği kira belirlendikten sonra kiracının eski kiracı olması da nazara alınarak hak ve nesafet indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken, genel ifadeli bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik incelemeyle hüküm kurulması usul ve yasaya, YİBK’ya ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırı olup, bozma nedenidir.

Kabule göre ise; mahkemece ilk kararda kira bedelinin yıllık 160.000,00 TL olarak tespitine hükmedilmiş ve bu hüküm davacı tarafından temyiz edilmemiştir. Davalının temyizi üzerine hüküm bozulmuş, bozma üzerine verilen ikinci kararda kira bedelinin yıllık net 160.000,00 TL olarak tespitine karar verilmiştir. Tespit edilen kira bedeli yönünden davalı yararına usulü kazanılmış hak oluşmuştur. Her ne kadar mahkemece her iki hükümde de yıllık kira bedelini 160.000,00 TL olarak tespit etmiş ise de, ikinci hükümde kira bedelinin “net” olduğu belirtmiş olup, kira bedelinin bu şekilde tespit edilmesi usulü kazanılmış hakkın ihlali sonucunu doğurur. Mahkemece, davalı yararına oluşan usulü kazanılmış hak dikkate alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.