Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/1292 K.2014/8815

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının 08.01.1999 tarihinde imzalanan kira sözleşmesi ile müvekkilinin kiracısı olduğunu, davalıdan sözleşmenin yenilendiği 30.11.2011 tarihinden itibaren kira parasının 759.099,00 TL+ KDV olarak ödenmesinin ihtar edildiğini, davalının ihtara rağmen kira parasını 765.977,08 TL olarak ödediğini, yapılan ödemenin çok düşük kaldığını belirterek kira parasının 30.11.2011 tarihinden itibaren hak ve nesafet kuralların göre 759.099,00 TL+KDV olmak üzere 895.736,82 TL olarak tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı cevap dilekçesinde, davalının Belediye olduğunu bu nedenle kira bedeline ilave olarak Katma Değer Vergisi talep edilemeyeceğini, bu durumda ödenen kira parasının KDV siz talebe uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlık, kira parasına yönelik değil, KDV talep edilip edilmeyeceğine ilişkin olduğundan, bilirkişi raporuna göre de Belediye tarafından yapılan kiralamalarda KDV talep edilmeyeceği belirtildiğinden davanın reddine karar verilmiştir.

Öncelikle dava taraflar arasındaki kira sözleşmesinin yorumlanmasına ilişkin bir dava olmayıp, kira parasının tespiti istemine ilişkindir. Bu nedenle uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme gereğince KDV talep edilip edilemeyeceğine indirgenerek değerlendirilmesi, davanın bu niteliğine göre doğru değildir. Kira parasının bir bölümünün stopaj ve fon kesintileri adı altında vergi dairelerine kiracı tarafından ödenmesi veya tarafların stopaj ödemekle yükümlü olup olmaması veyahut taraflar arasındaki kira sözleşmesinin Katma Değer Vergisine tabi olup olmadığı vergi yasalarınca düzenlenen bir konudur Bu nedenle, verginin kira tespitinde bir unsur olarak dikkate alınamayacağı göz önünde bulundurularak brüt kira parasının tespiti ile yetinilmesi gerekir.

Somut olayda davacı emsal ve rayiçler nazara alınarak hak ve nesafet ilkesine göre kira bedelinin 759.099,00 TL+ KDV olarak tespitini talep ettiğine göre, talep brüt kira bedelinin tespiti istemine yönelik olduğundan, mahkemece, taraflara emsal kira sözleşmelerini sunmaları için mehil verilerek mahallinde bilirkişi heyeti ile keşif icrası ile 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı nazara alınarak, tarafların veya bilirkişileri resen belirlediği emsal sözleşmeler dava konusu yer ile ayrı ayrı karşılaştırılarak,

kira parasına etki eden hususlar üzerinde de durularak dava konusu yerin boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği brüt kira bedeli bilirkişilerce tespit edildikten sonra, hakimce bu kira bedeli dikkate alınarak hak ve nesafete uygun brüt kira bedeline hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.