Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/275 K.2014/3750

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar, davacılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Davacı alacaklılar davalı borçlular hakkında kira alacağının tahsili amacıyla haciz ve tahliye istekli olarak başlatmış oldukları icra takibi nedeniyle düzenlenen ödeme emrine davalı borçluların yasal süresinde itiraz etmesi üzerine davacı alacaklılar icra mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılması, icra tazminatı ve tahliye isteminde bulunmuşlar, mahkemece, davanın reddine karar verilmesi üzerine, karar davacı alacaklılar tarafından temyiz edilmiştir.

Takibe ve davaya dayanak yapılan 15.11.2009 tarihli, 5 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesinde aylık kira bedelinin 1.850,00 TL olduğu, her ayın 15. günü ödeneceği,sözleşmenin 24. Maddesinde; kiracı tarafından bir ay kira ödenmediği takdirde gelecek kiraların muaccel olacağı hükmüne yer verilmiştir.

Davacı alacaklılar tarafından 11.10.2011 tarihinde başlatılan icra takibinde 2011 yılı Eylül ayı kira bedeli ile muacceliyet şartına istinaden 2011 yılı Ekim ayından 2014 yılı Ekim ayına kadar 37 aylık kira alacağının tahsili istenmiş, davalı borçlular itirazlarında, takip konusu alacak hakkında daha önce başlatılmış ve derdest olan icra takibi bulunduğunu, Eylül ve Ekim aylarına ilişkin kira bedellerinin ödendiğini, bu nedenle muacceliyet şartı gereğince istenen borcu kabul etmediklerini bildirmişlerdir.

İtirazın kaldırılması ve tahliye istemiyle açılan işbu dava sonunda mahkemece yapılan ödemeler gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı alacaklılar tarafından başlatılan icra takibi nedeniyle icra müdürlüğünce gönderilen Örnek 13 ödeme emri davalı borçlulara 21.10.2011 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlular tarafından 9.ay kira bedeli açıklamasıyla 24.10.2011 tarihinde 537,00 TL, 15.11.2011 tarihinde 797,00 TL, 21.11.2011 tarihinde 317,00 TL ve 24.11.2011 tarihinde 382,00 TL olmak üzere toplam 2.033,00 TL ödeme yapılmıştır.

Örnek 13 ödeme emrinin tebliğinden itibaren yasal 30 günlük ödeme süresi içerisinde (21.11.2011 tarihine kadar) Eylül ayı kira bedeline ilişkin olarak 1.651,00 TL ödeme yapılmıştır. Bu durumda 30 günlük ödeme süresi içerisinde Eylül kirası eksik ödenmiştir. Mahkemece temerrüt nedeniyle tahliye isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle tahliye isteminin reddine karar verilmesi doğru değildir.

Öte yandan 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 346.maddesinde ‘’ kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez. Özellikle, kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar geçersizdir.’’ hükmüne yer verilmiştir.

6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un “Geçmişe Etkili Olma” başlıklı 2.maddesinde Türk Borçlar Kanunu'nun kamu düzenine ve genel ahlâka ilişkin kuralları gerçekleştikleri tarihe bakılmaksızın bütün fiil ve işlemlere uygulanacağı ,“Görülmekte Olan Davalara İlişkin Uygulama” başlıklı 7.maddesinde de Türk Borçlar Kanunu'nun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları ile geçici ödemelere ilişkin 76. ,faize ilişkin 88. temerrüt faizine ilişkin 120. ,aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138.maddesinin ,görülmekte olan davalarda da uygulanacağı öngörülmüştür.

Türk Borçlar Kanunu'nun “Kiracı Aleyhine Düzenleme Yasağı” başlıklı 346.maddesinin kamu düzenine ilişkin bir hüküm olduğu uyuşmazlık konusu değildir.

Ancak 04.07.2012 tarihli 6353 Sayılı Kanun'un 53. maddesi ile değiştirilen 31.3.2012 tarihli 6217 Sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesine göre ”Kiracının Türk Ticaret Kanununda tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 323, 325, 331, 340, 342, 343, 344, 346 ve 354 üncü maddeleri 1/7/2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle uygulanmaz.

Bu halde, kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümleri tatbik olunur. Kira sözleşmelerinde hüküm olmayan hallerde mülga Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmüne göre kiracısı tacir ve tüzel kişi olan işyerlerinde Türk Borçlar Kanunu'nun 346. maddesi uygulanmayacaktır.

Somut olayda davacı alacaklılar 2011 Ekim ayı ila 2014 Ekim ayı sonuna kadar muaccel olan 37 aylık kira alacağı istemiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere Türk Borçlar Kanunu'nun 346.maddesi uyarınca kira bedelinin zamanında ödenmemesi durumunda sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmaların geçersiz olduğu kabul edildiğinden, işyeri olarak kiralanan dava konusu yer için, tarafların tacir olup olmadıkları ve TBK 346/2 maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı araştırılarak, tacir olmaları durumunda haklarında TBK.nun 346.maddesinin 1.7.2012 tarihinden itibaren 8 yıl süre ile uygulanamayacağı gözetilmeli, tacir olmadıklarının anlaşılması halinde ise;

yeni yasal düzenleme karşısında bu koşulun davalı kiracılar yönünden geçersiz hale geldiği kabul edilerek değerlendirmenin takip tarihi itibariyle ödenmemiş muaccel kira alacağına göre yapılması gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı gerekçe ile itirazın kaldırılması isteminin tümden reddi de doğru değildir.

Kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.