Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/3270 K.2014/13982

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava kira alacığının tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Mahkemece itirazın kısmen iptaline ve iptal edilen bölüm üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmiş , hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir

1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı vekilinin davadan önce yapılan ödemeye yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Takipte dayanılan ve hükme esas alınan 01.02.2009 başlangıç tarihli ve 3 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı 17.01.2012 tarihinde başlatılan icra takibinde. 2011/Aralık, 2012/Ocak aylarına ilişkin iki adet faturaya dayanılarak 17.265,68 TL kira ve aylık %19 üzerinden 2.582,30 TL işlemiş faizin tahsili istenmiştir.

Aralık ayına ilişkin fatura bedeli takip tarihinden önce 16.01.2012 tarihinde, Ocak ayına ilişkin fatura bedeli ise davadan önce 07.02.2012 tarihinde ödendiği uyuşmazlık konusu değildir. Davacı da dava dilekçesinde; davalının yaptığı kısmi ödemelerin Borçlar Kanununun 84.maddesi uyarınca mahsup edilmesini isteyerek kalan miktar için itirazın iptalini talep etmiştir.

Mahkemece; davalının davadan önce yaptığı ödemenin icra müdürlüğünce dikkate alınması gerektiği değerlendirilerek takibin 11.290,66 TL üzerinden devamına karar verilmiştir.

İtirazın iptali davası açılmadan önce borcun kısmen ödendiği hallerde, alacaklının ödenen kısım yönünden dava açmakta hukuki yararı olmadığından, bu miktar yönünden itirazın iptaline karar verilemez. Bu nedenle icra takibinden sonra ancak itirazın iptali davası açılmadan önce borçlu tarafından yapılan 8.708,36 TL’lik ödemenin de TBK’nun 100.

Maddesi hükmü çerçevesinde hesaplamada dikkate alınarak var ise kalan miktar üzerinden itirazın iptaline karar verilmesi gerekirken açıklanan husus gözardı edilerek, mahkemece “16.02.2012 tarihinde yapılan ödemenin icra müdürlüğünce dikkate alınması gerektiğinden bahisle” takipten sonra ancak davadan önce yapılan ödeme miktarı mahsup edilmeden, takip tarihi itibariyle belirlenen alacak miktarı üzerinden itirazın iptali ve inkar tazminatına hükmedilmiş olması, usul ve yasaya aykırıdırı.

(Bkz. Aynı yönde HGK. E. 2007/19-159 K.2007/220. HGK.E. 2005/19 K.2005/270 sayılı kararları)

3-Davalı vekilinin işlemiş faize ve faiz oranına yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Davacı icra takibinde; kira sözleşmesinin özel koşullar 4.maddesi uyarınca aylık %10 oranı üzerinden 2.582,30 TL işlemiş faizin de tahsilini istemiş, mahkemece bu oran üzerinden hesaplanan işlemiş faiz yönünden itirazın iptaline karar verilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu; davanın açıldığı ve hükmün verildiği tarih itibariyle yürürlükte olup, 6101 sayılı Yürürlük Yasasının 2. Maddesinde; Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlâka ilişkin kurallarının, gerçekleştikleri tarihe bakılmaksızın, bütün fiil ve işlemlere uygulanacağı, keza aynı yasanın 7.maddesinde; Türk Borçlar Kanununun kamu düzenine ve genel ahlâka ilişkin kuralları ile geçici ödemelere ilişkin 76., faize ilişkin 88., temerrüt faizine ilişkin 120. ve aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138. maddesinin, görülmekte olan davalarda da uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir

Derhal uygulanması öngörülen 6098 sayılı TBK’nun 88. Maddesinde; faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranının, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirleneceği, sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranın, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamayacağı kabul edilmiştir. Bunun yanı sıra, temerrüt faizine ilişkin 120. maddesinde de aynen.

“Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz.

Akdî faiz oranı kararlaştırılmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve yıllık akdî faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faizi oranı hakkında akdî faiz oranı geçerli olur.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Mahkemece davacının faiz istemi hakkında yukarıdaki açıklamalar ve yasal düzenlemeler çerçevesinde bir değerlendirme yapılıp karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde aylık %10 akdi faiz oranı üzerinden hesaplama yapılarak karar verilmesi hatalı olmuştur.

Öte yandan kira sözleşmesinde kira bedelinin her ayın 5.gününe kadar ödeneceği kararlaştırılmış olmakla işlemiş faizin sözleşmede kararlaştırılan vade tarihi ile ödeme ve takip tarihleri arasında hesaplanması gerekirken bu husus nazara alınmaksızın faiz hesabı yapılması da doğru olmayıp hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır