Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/3770 K.2014/6158

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı ve birleşen dosya davacısı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalı-k.davacı şirket vekili Av.... ve davacı-k.davalı Kooperatif vekili Av.... geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Asıl dava, kiralayan tarafından kiracı aleyhine açılan hor kullanmadan kaynaklanan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı zararından şimdilik 10.000 TL tazminatın tahsili, birleşen dava ise, kiracı tarafından kiralayan aleyhine açılan kiralanana yapılan faydalı ve zaruri masraflar nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 30.000 TL alacağın tahsili istemlerine, mahkemece, birleşen davanın reddine, asıl davanın kabulüne, taleple bağlı kalınarak 10.000 TL alacağın dava tarihi olan 09/04/2010 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4489 Sayılı Yasa ile değişik 1/1 bendinde belirtilen faiz oranında (yasal) faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi üzerine, hüküm davalı-birleşen dosya davacısı kiracı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı-birleşen dosya davacısı kiracı vekilinin birleşen davanın reddine ilişkin hükme yönelik tüm, asıl davada verilen hükme yönelik aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı-birleşen dosya davacısı kiracı vekilinin asıl davada verilen hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Davacı kiralayan vekili, dava dilekçesinde, davacı kooperatife ait..... köyündeki 1255-1226-1272 parseller ve üzerinde bulunan tutanaklarda yazılı seralar, müştemilat, ağaç ve malzemelerin davalı şirkete 01/06/2002 tarihli kira sözleşmesiyle 8 yıllığına kiralandığını, davalının kira borcunu ödememesi üzerine 9.10.2008 tarihli ihtar çekildiğini, davalının 15.10.2008 tarihli cevabi ihtar ile sözleşmeyi feshettiğini bildirip,

kiralanan ve eklerini terkedip gittiğini, davacının ....

Asliye Hukuk Mah. 2008/72 D.İş tespit dosyasıyla seraların bakımsız, elektrikleri kesik, sera camları kırık, seraları ot bürümüş, naylon seraların naylonları yırtılmış, binaların bakımsız ve camlarının kırık ve çevreninde bakımsız olduğunun tespit edildiğini, fotoğraflarının çekildiğini, davalının kiraya konu yeri aldığı şekilde teslim etmek zorunluluğu bulunmasına rağmen teslim aldığı şekilde teslim etmediğini belirterek,

davacı zararı için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000 TL'nin davalı kiracının kira akdini feshettiğini bildirdiği tarih olan 15/03/2008 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı kiracı vekili, cevap dilekçesinde, kira sözleşmesinden önce davacı kooperatifin 2002 Mart ayında yaptırılan ve bilimsel kurulca hazırlanan raporda seraların kullanılamaz durumda olduğu ve iyileştirme yapılması gerektiği tespit edilmiş ve bu iyileştirmeyi davacı yapamayınca kiraya vermeye karar verildiğini, zaten kiranın başlangıç tarihi olan 2002 tarihinde bu yerin harabe vaziyette olduğunun kooperatif genel kurul tutanaklarıyla da belirlendiğini, taraflar arasında kira ilişkisi var ise de taşınmaz üazerindeki bir kısım müştemilat ve malzemelerin kira akdinin konusu olmadığını,

aksine davacının bunları davalıya bedeli karşılığı sattığını, davalının satın aldığı bu malzemeler için davacının hasar bedeli isteyemeyeceğini, davacının kiralanana ciddi yatırımlar, zaruri ve faydalı masraflar yaptığını, bunları bırakarak tahliye ettiğini, faydalı ve zaruri masraflar için ayrıca dava açacaklarını belirterek davanın reddini savunmuş, mahkemece,davanın kabulüne, taleple bağlı kalınarak 10.000 TL alacağın dava tarihi olan 09/04/2010 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4489 Sayılı Yasa ile değişik 1/1 bendinde belirtilen faiz oranında (yasal) faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Taraflar arasında 01.06.2002 başlangıç tarihli ve 8 yıl süreli kira sözleşmesi düzenlendiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Kira sözleşmesinin İade Yükümü Başlıklı 4. Parağrafında "...kiracı teslim aldığı sera, büro ve malzemeleri, sera teşkilatları ve diğer hertürlü alet edevat ekipman malzeme ile ağaç ve diğer hali hazırda mevcut ürünü aynı miktar ve kalite ile vasıfta iade ile yükümlü olduğu, teslimde ve iade de demirbaş ve malzeme listesinin esas alınacağı..." kararlaştırılmıştır.

Kiraya veren, kiralanan taşınmazın boşaltılmasından sonra Urla Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/72 D.iş sayılı tespiti dosyası ile kiralanandaki hasar ve eski hale getirme bedelini tespit ettirmiştir.

Mahkemece, yargılama sırasında 2 kez keşif yapılmış ve keşifler sonrası hazırlanan bilirkişi raporları dikkate alınarak kiracının kiralananı teslim aldığı şekilde teslim etmediği ,kiracının kiralanana verdiği zararın toplam 19.600 TL olduğu ancak taleple bağlı kalınarak 10.000 TL zarar bedelinin tahsiline hükmedilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı B.K.’nun 256(1.7.2012 de yürürlüğe giren 6098 sayılı T.B.K.’nun 316) maddesi hükmü uyarınca kiracı kiralananı tam bir özenle kullanmak ve aynı Kanunun 266. (6098 sayılı TBK'nun 334) maddesi gereğince sözleşme sonunda aldığı hali ile kiralayana teslim etmekle yükümlüdür. Ancak, kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu olmayıp, münhasıran kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasardan sorumludur. Davalının kiralananı kullandığı süre ve kullanma amacı gözetildiğinde olağan kullanımdan kaynaklanan yıpranma ve eskimelerin olacağı kuşkusuzdur. O halde mahkemece alınacak bilirkişi raporu ile tespit

edilen hasar ile ilgili olarak hor kullanım ve olağan kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasar ayrımı yapıldıktan sonra kullanım süresi ile orantılı olarak yıpranma payının hesap edilip alacaktan düşülmesi gerekir.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında tespit edilen hasarın hor kullanmadan mı, yoksa olağan kullanımdan mı kaynaklandığı açık bir şekilde belirlenmediği gibi, hasar bedeli tespit edilirken kullanım süresi ile orantılı olarak yıpranma payının hesap edilip alacaktan mahsup edilip edilmediği anlaşılamamıştır. Bu nedenle mahkemece, Yargıtay denetimine elverişli, yukarıda açıklandığı şekilde bilirkişiden yeniden rapor alınarak gerçek zararın belirtilen şekilde tespit edilip, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.