Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/4019 K.2014/7242

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davacı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalı vekili Av. O.. G.. geldi. Davacı taraftan gelen olmadı. Hazır bulunanın sözlü beyanı dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kalan sözleşme süresine ilişkin peşin ödenen kira bedeli, teşvik primleri ve sabit yatırım bedellerinin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; davaya konu üzerinde akaryakıt istasyonu kurulu taşınmazın müvekkiline kiralanması konusunda davalı ... AŞ. ile 02.03.2004 başlangıç 23.07.2022 bitiş tarihli kira sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşmenin tapuya şerh edildiğini, sözleşme süresine ilişkin tüm kira bedelini davalıya peşin olarak ödediklerini, bu şekilde kiraladıkları istasyonun işleticiliğini 11.10.2004 tarihli ve beş yıl süreli bayilik sözleşmesi ile diğer davalı ...

Ltd Şti’ne verdiklerini, varılan anlaşma çerçevesinde akaryakıt istasyonunun faaliyetinin geliştirilmesi ve iyileştirilmesi amacı ile yatırımlar yaptıklarını ayrıca bayiinin rekabetçi konumunun güçlendirilmesi için satış teşvik pirimi ve başka adlar altında finansal destek ödemeleri yaptıklarını, sonrasında Rekabet Kulunun 12.03.2009 tarihli duyurusu ile bayilik ve uzun süreli kira sözleşmelerinin 5 yılı aşan kısmının rekabet yasağı kapsamına alındığını,

buna göre taraflar arasındaki kira ve bayilik sözleşmelerinin 18.09.2010 tarihi itibariyle rekabet yasağı kapsamında kaldığını bu nedenle bayilik ve kira sözleşmesinin 18.09.2010 tarihinden sonrası için geçersiz hale geldiğini belirterek kalan sözleşme süresine tekabül eden 137.019 TL kira bedelinin davalı.... AŞ’den, 350.236 TL teşvik priminin davalı .... Ltd Şti’nden ve 50.825 TL sabit yatırım bedelinin her iki davalıdan tahsilini istemiştir. Kiraya veren ....

AŞ vekili cevap dilekçesinde; rekabet kurulu kararı uyarınca kira ilişkisinin 18.09.2010 tarihinde sona erdiğini, 18 yıllık kira süresine ilişkin kararlaştırılan bedelin rayiçlerin çok altında olduğunu ve bu bedelin müvekkiline ödenmeyip bayiinin davacıya olan borçlarına mahsup edildiğini, davacının kiralanana yaptığı her hangi bir sabit yatırımı bulunmadığını savunmuştur.

Davalı ...a Ltd Şti vekili ise davada bir yıllık zamanaşımı süresinin gerçekleştiğini, bayilik sözleşmesinin 5 yıl süreli olup, ödendiği iddia edilen teşvik primlerinin bu 5 yıllık sözleşme süresine ilişkin olduğunu, 11.10.2004 tarihinde akdedilen bayiliğin 2009 yılında süresinin dolduğunu, bu durumda dava Rekabet Kurulu kararında bahsedilen 18.09.2010 tarihi itibariyle bakiye sözleşme süresinden bahsedilemeyeceğini, keza davacının her hangi bir demirbaş ve sabit yatırımı bulunmadığını, istasyondaki tüm demirbaş ve sabit yatırımların müvekkiline ait olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; kanıtlanamadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir 2-Davacı vekilinin kira bedelinin iadesine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Davada dayanıla ve hükme esas alınan 27.02.2004 tanzim ve sözleşmenin tapuya şerh edildiği tarihten itibaren 23.07.2022 tarihine kadar geçerli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme 02.03.2004 tarihinde tapuya şerh edilmiştir. Kira bedeli tüm sözleşme süresi için 100.000 Usd olarak kararlaştırılmış ve bu bedel 02.03.2009 tarihinde düzenlenen fatura karşılığı davalıya peşin olarak ödenmiştir.

Rekabet Kurulunun 12.03.2009 tarihli kararı ile uzun süreli bayilik ve kira sözleşmelerinde beş yılı aşan sözleşme süreleri rekabet yasağı kapsamına alınmış olup bu karar doğrultusunda taraflar karşılıklı olarak kira ilişkisini sonlandırmışlardır. Kira ilişkisinin sonlandığı tarih itibariyle kalan sözleşme süresi bakımından peşin ödenmiş olan kira parasının kiracıya iadesi gerekir.

Mahkemece davacının kiralananı tahliye ettiği tarih tespit edildikten sonra sözleşmede kira bedelinin yabancı para üzerinden kararlaştırıldığı da gözetilerek fazla ödenen kira bedelinin iadesine karar verilmesi gerekirken iddianın kanıtlanamadığından bahisle yazılı şekilde hüküm verilmesi doğru değildir.

3-Davacı vekilinin sabit yatırım bedellerine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Davacı kiralanana yönelik bir takım sabit yatırımlar gerçekleştirdiğini, kira ve bayilik sözleşmelerinin Rekabet Kurulu kararı ile süresinden önce sona erdiğini belirterek kiralananın mütemmim cüzü niteliğindeki sabit yatırım bedellerinin davalılardan tahsilini istemiştir. Davacı dava dilekçesinde şirket kayıtlarına delil olarak dayanmış, sabit yatırım harcamalarına ilişkin fatura ve delillerini alınan bilirkişi raporu sonrası dosyaya sunmuştur.

Mahkemece davacının dosyaya sunduğu bu deliller nazara alınmaksızın eksik inceleme ile karar verilmiştir.

Mahkemece tarafların dava dosyasına sundukları deliler çerçevesinde inceleme yapılarak varlığı kanıtlandığı takdirde, davacı tarafından kiralanana yönelik zarar verilmeksizin sökülüp alınması mümkün olanlar ile bir iş veya hizmetin görülmesi niteliğinde olanlar hariç diğer sabit yatırımlar yönünden hesaplama yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm verilmesi hatalı olmuştur.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.