Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/640 K.2014/2429

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı rödovans alacağı davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalı vekili Av. N.. O.. geldi. Davacı taraftan gelen olmadı. Hazır bulananın sözlü beyanı dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Uyuşmazlık, 250.000 TL,ıslah dilekçesi ile 335.242 TL rödovans alacağının tahsiline ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi üzerine, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 05.06.2006 başlangıç tarihli ve ruhsat süresince geçerli rödovans sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme ile ruhsat sahibi dava dışı ... Bilecik Mermer İşletmeleri A.Ş., Bursa Merkez Çalı Bucağı Mahsempınar Köyü civarında koordinatları sözleşmede gösterilen mermer sahası dışında kalan tüm ruhsat sahasını elde edilen mermer üretiminin % 9'u rödovans bedeli ile davalıya kiralamıştır.

Sözleşmenin özel şartlar bölümü 5. maddesinde rödovans bedelinin ruhsat sahibinin ortağı olduğu davacı şirkete ödeneceği kararlaştırılmıştır. Bundan sonra ruhsat sahibi aynı alanı bu kez 28.02.2008 tarihli sözleşme ile hem davacıya, hem de davalıya kiralamıştır. Bu sözleşmenin özel şartlar bölümü 3. maddesinde ise, 28.02.2008 tarihi itibariyle bundan önceki rödovans sözleşmeleri hükümsüz kılınmıştır.

Davacı şirket açmış olduğu işbu dava ile, ilk sözleşmenin düzenlenmesinden itibaren davalının sahayı terk ettiği 28.08.2008 tarihine kadar rödovans ödemesi yapmadığını belirterek, rödovans alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı ise, taraflar arasında eskiye dayanan bir iş ilişkisi bulunduğunu, bu ilişki dolayısıyla Bursa / Kemalpaşa ve Bilecik'te bulunan mermer ocaklarından rödovans ödemelerini yaptığını, 05.06.2006 tarihli sözleşme dolayısıyla da davacıya 186.98 ton şeklinde kısmi ödemede bulunduğunu, kalanının da 19.06.2007 tarihinde mermer sahasında ödeneceğini, ancak davacının belirtilen tarihte sahaya gelmediğini, daha sonra da alacağını Bilecik'te bulunan mermer ocağından almak suretiyle mahsup etmek istediğini bildirdiğini, davalının da bu isteğin gereğini yerine getirdiğini,

taraflar 31.08.2007 tarihinde bir araya geldiğinde kayıtlara göre yapılan mahsuplaşma ile rödovans borcunun kapatıldığını savunmuştur. Davacının rödovans alacağının belirlenmesi yönünden alınan bilirkişi raporunda, sunulan belgeler ve davacının ticari defterleri itibariyle 01.01.2006-31.12.2008 tarihleri arasındaki rödovans miktarı 335.242.13 TL olarak belirlenmiştir.

Davacı da davasını bu miktar üzerinden ıslah etmiş, mahkemece de 335.242.13 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Bununla birlikte, her ne kadar bilirkişi raporunda rödovans alacağının başlangıcı olarak 01.01.2006 tarihi baz alınmış ise de, sözleşme başlangıcı 05.06.2006 tarihidir.

Süreç içinde de, aynı mermer sahası için 28.02.2008 tarihinde ruhsat sahibi ile davanın tarafları arasında yeni bir rödovans sözleşmesi yapılmış ve bu sözleşmede önceki rödovans sözleşmelerinin hükümsüz kılındığı belirtilmiştir. Bu durumda her ne kadar sözleşme süresi ruhsat süresi olarak düzenlenmekle birlikte, yeni yapılan sözleşme ile davada dayanılan 05.06.2006 başlangıç tarihli rödovans sözleşmesi sona ermiştir.

Bu bağlamda bilirkişiler sözleşmenin başlamasından önce ve sözleşmenin sona ermesinden sonraki dönemleri de kapsar şekilde hesaplama yaptıkları gibi, davalı rödovans borcunun Bilecik'teki mermer ocağından elde edilen ürünlerle mahsuplaşılarak ödendiğini savunup, buna ilişkin belgeleri sunmasına karşın rödovans alacağının hesaplanmasında dikkate alınmamıştır.

Nitekim davacı vekili de, 23.02.2012 tarihli dilekçesi ile ve 02.03.2012 tarihli oturumda 31.8.2007 tarihi itibariyle davalı ile 99.326 TL rödovans alacağı konusunda mutabakatın sağlandığını beyanla 31.08.2007- 28.02.2008 tarihleri arasındaki rödovans bedelinin hesaplanarak mutabık kalınan bedele ilave edilmesini talep etmiştir.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, tarafların 31.08.2007 tarihi itibariyle mutabık kaldıkları rödovans bedeli ile, 31.08.2007 – 28.02.2008 tarihleri arasındaki rödovans alacağının toplamı konusunda yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre bir karar vermekten ibaret olup, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.