Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/9172 K.2014/10967

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece aylık kira bedelinin 01.03.2011 tarihinden itibaren 6111,76 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davacı vekili aylık kira bedelinin 05.07.2012 tarihinden itibaren 10.000,00 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı talebin fahiş olduğunu, endeks ile artırım yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Taraflar arasında imzalanan 05.07.2004 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli yazılı kira sözleşmesinin varlığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Sözleşme ile aylık kira bedelinin net 1.900 TL olarak kararlaştırıldığı, davacı tarafından açılan kira tespiti davası sonucunda Diyarbakır 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 02.06.2011 tarih ve 2009/1720 esas 2011/923 sayılı kararı ile kira, emsal ve rayice göre bedelinin 05.07.2009 tarihinden itibaren 4500 TL olarak belirlendiği, kararın temyizi üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 06.02.2012 tarihli kararı ile temyiz dilekçesinin 8 günlük yasal süre geçtikten sonra verildiğinden temyiz talebinin reddine karar verilerek kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde bilirkişi kurulu emsallere göre hak ve nefaset ölçülerine uygun olarak dava konusu taşınmazın aylık kira bedelinin 6.111,76 TL olması gerektiğini belirtmişlerdir.

Şartlar değişmediği ve özel nedenlerin varlığı iddia ve ispat edilmediği sürece, kira sözleşmesinde olağan rayice uygun olarak kararlaştırılan kira parasına, Toptan Eşya Fiyat Endeksinin (%65 ile sınırlı olarak) 3 yıl için (ard arda 3 defa) artırımı esas alınarak bulunacak kira parasının o dönemin hak ve nesafet kurallarına uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke olarak kabul edilmeli ve ona göre uygulama yapılmalıdır. Üç yıldan sonra ise, taşınmazın boş olarak yeniden kiralanması halinde getirebileceği kira parası bilirkişi marifetiyle belirlenerek, hakimce bu miktar gözönünde bulundurulup hak ve nesafete uygun aşırı olmayan bir kira parası takdir edilmelidir.

Somut olayda, Hükmen hak ve nesafete göre, kira parasının tesbitinden sonraki üç yıl için eğer objektif ve özel şartlarda bir değişiklik olmamışsa endeks uygulanarak bulunacak bedelin hak ve nesafete uygun olduğu kabul edilmelidir. Bu nedenle mahkemece, yukarıdaki ilke ve esaslar gözetilerek, tespiti istenilen dönemin endeks dönemi olduğu kabul edilerek, bir önceki dönem için tespit edilen kira bedelinden DİE'nin 12 aylık ÜFE endeksine göre kira tespiti yapılması gerekirken, bilirkişi raporu esas alınarak hak ve nesafete göre kira parasının tespiti doğru olmamıştır. Ayrıca aylık kira parası brüt olarak tespit edilmesi gerekirken, net mi, brüt mü olduğu belirlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi de doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.