Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/9341 K.2014/11318

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Uyuşmazlık, yıllık 7.464 TL olarak talep edilen kira parasının 01.10.2011 tarihinden itibaren aylık 300 TL, yıllık 3.600 TL olarak tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 01.10.2006 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede kira parası yıllık 3.000 TL olarak belirlenmiş, sözleşmenin özel şartlar bölümü 7. maddesinde kira parasının yıllık % 20 oranında artırılacağı kararlaştırılmıştır.

Davacı kiracı 25.11.2011 tarihinde açmış olduğu işbu dava ile, beş yıllık kira süresinin 01.10.2011 tarihinde sona erdiğini, yenilenen kira döneminde kira parasının taraflar arasında birlikte ve hak ve nesafete uygun şekilde tespit edilmesini talep etmesine karşın, davalının kabul etmeyerek kira parasını % 20 oranında artırarak yıllık 7.464 TL ( aylık 622 TL ) üzerinden hakkında icra takibi yaptığını belirterek, kira parasının 01.10.2011 tarihinden itibaren aylık 300 TL, yıllık 3.600 TL olarak tespitini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın davacı hakkında açılan itirazın iptali ve tahliye davasını uzatmaya yönelik olarak açıldığını, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinde kararlaştırılan kira bedeli ve artış şartının geçerli ve bağlayıcı olduğunu savunarak, haksız ve dayanaksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Kira tespiti davalarını hukuki yararının bulunması halinde kiracı da açabilir. Bu dava kira uyarlama davalarından farklı olup, kiracılık süreci içinde kiralananın durumu, bulunduğu konum ve ekonomik gelişmeler gibi faktörlere nazaran kiracının ödemekte olduğu kira parasının kendisini ekonomik yönden güç duruma sokması durumunda kira parasının tespitini istemesinde bir usulsüzlük bulunmamaktadır.

Dosya kapsamı itibariyle taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinde yıllık 3.000 TL olarak kararlaştırılan kira parasının sözleşmedeki yıllık % 20 artış şartı uyarınca beş yıllık sözleşmesi süresini takip eden 01.10.2011-01.10.2012 kira yılında yıllık 7.464 TL ( aylık 622 TL ) olarak tahsili için davacı kiracı hakkında icra takibi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı ise bu miktarın yüksek olduğundan söz ederek kira parasının aylık 300 TL olarak tespiti isteminde bulunmuştur. Davacının talebi yeni kira yılında aylık kiranın en az 300 TL olarak saptanmasına ilişkindir. Yargılama sırasında alınan 17.02.2014 tarihli bilirkişi raporunda aylık kiranın net 428 TL olabileceğinin belirtilmesi üzerine, davacı bu miktar üzerinden de aylık kira parasının tespit edilmesini kabul ettikleri beyan etmiştir.

Her ne kadar saptanan bedel dava dilekçesinde talep edilen miktarın üzerinde ise de, tespiti istenen kira parası mahkemece yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu ortaya çıkacağından belirlenen miktara ilişkin davanın ıslah edilmesi gerekmediği gibi, davacının talep sonucundan uzaklaştığı şeklinde de kabul edilemez. Zira davadaki talep aylık kira parasının 300 TL ile son ödenen kira bedeli arasında bir miktar olarak tespitine ilişkindir.

Burada HMK'nun 26. maddesi gereğince hakimin taleple bağlı olduğundan, talep edilenden daha azına ya da fazlasına hükmedilmesinin mümkün olmadığından söz edilemez. Bu durumda mahkemece davacının davadaki talebi çerçevesinde işin esasının incelenerek sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın ret edilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.