Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/11373 K.2016/4422

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali ve tahliye davasına dair karar, davacılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava kira alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ve kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi üzerine hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı kiraya veren 18.06.2013 tarihinde başlattığı icra takibi ile 01.09.2009 – 31.05.2013 tarihleri arasındaki ödenmemiş kira alacağı toplamı 119.117,52 TL’nin işlemiş faiziyle birlikte toplamda 128.493,24 TL olarak tahsilini talep etmiştir. Davalı borçlu tarafından takibe süresinde itiraz edilmesi üzerine, davacı tarafından itirazın iptali ve kiralananın tahliyesi istemi ile iş bu dava açılmıştır.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, dava dilekçesinde dava değerinin 119.117,52 TL olarak gösterildiği ve bu değer üzerinden harç yatırıldığı, davacı tarafa 03.03.2014 tarihinde tebliğ edilen tensip zaptı ile davacılar vekiline “dava dilekçesi içeriğine göre itirazın iptali davası harca esas değerinin 128.493,24 TL ve ayrıca istenen tahliye davası için en son yıllık kira bedeli olduğu iddia edilen aylık 20.025,48 TL hesabı ile yıllık 240.305,76 TL olmak üzere toplam: 368.799,00 TL’nin %0 68,31 inin 1/4 olan 6.298,16 TL,

harçtan yatırılan 1.391,85TL harcın mahsubu ile bakiye 4.906,31 TL” eksik harcı yatırmak üzere 20 günlük kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde eksik harcın yatırılmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtar edildiği, bunun üzerine davacılar vekili tarafından 18.03.2014 tarihli dilekçe ile; temerrüt nedeniyle tahliye istemli davalarını şimdilik geri aldıkları, dosyaya mevcut haliyle itirazın iptali davası olarak devam edileceği, bu nedenle tensip tutanağında belirtilen tahliye talebine havi harç ikmalinin yapılmayacağının bildirildiği,

mahkemece, hesaplanıp ihtar edilen eksik harcın tebliğ olunan kesin süre içerisinde yatırılmamış olduğu gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, Harçlar Kanunu harç alınması veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış, anılan hususun mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesini ve harcın yatırılmaması halinde de ne gibi bir mukteza tayin edileceğini 30. ve 32. maddelerinde hükme bağlamıştır. Buna göre, mahkeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğunun anlaşılması halinde yalnız o celse için davaya devam olunacağı, harç tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin de yapılamayacağı hükümlerine yer verilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanununun 30. maddesinde ”... muhakeme sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o celse için muhakemeye devam olunur; takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz, HUMK’nun 409. (HMK'nun 150.) maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır” düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda, mahkemece takibe konu edilen 128.493,24 TL ve kiralananın tahliyesi istemi için son ödenen yıllık kira bedeli üzerinden harcın tamamlanması için 03.03.2014 tebliğ tarihli tensip zaptı ile davacı tarafa kesin süre verilmiş, bunun üzerine davacı tarafça kiralananın tahliyesi isteminden vazgeçilmekle birlikte, davaya dayanak takip ile tahsili istenilen miktara ilişkin harç tamamlanmadığından HMK’nın 150. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmişse de, yukarıda açıklandığı şekilde, öncelikle verilen süre içinde harç ikmali yapılmadığından itirazın iptali talebi bakımından HMK'nin 150. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılması, üç aylık süre içinde yenilenmediği taktirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Hâl böyle olunca; verilen kesin süre içinde harcın tamamlanmaması halinde itirazın iptali istemine ilişkin olarak dosyanın HMK.nin 150. maddesi gereğince işlemden kaldırılması, HMK 150/4 maddesinde öngörülen üç aylık süre içinde yenilenmediği taktirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hükmün bu nedenle bozulmalıdır.