Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/12107 K.2016/2500

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalılardan .... ve davacı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davacı şirket vekili Av. ... ve davalılardan .... Vekili Av. ... ile .... Vekili Av. ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece davalı .... aleyhine açılan davanın reddine, davalı .... aleyhine açılan davanın kabulü ile, 340.000 TL'nin davalıdan tahsiline ilişkin verilen ilk kararın davacı ... davalılardan .... vekilleri tarafından temyizi üzerine Dairemizin bozma ilamına uyularak verilen son kararda davalı .... aleyhine açılan davanın reddine, davalı .... aleyhine açılan davanın kabulü ile, 340.000 TL'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi gereğince ticari faiziyle birlikte iş bu davalıdan tahsiline karar verilmesi üzerine hüküm davacı ... davalı .... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde.

Davacı şirket ile davalı .... arasında imzalanan 22.05.2013 tarihli işletme amaçlı kira sözleşmesi ile "..." adresinde kurulu mülkiyeti ....'ye ait olmakla birlikte sözleşme tarihinde finansal kiralama sözleşmesi gereğince davacı şirketin kiracısı bulunduğu ... marka ... sistem numaralı ... emar cihazı ile diğer tıbbi cihazlar-işletmenin tümü-emar görüntüleme merkezini davalı şirket tarafından kullanılması-işletilmesi ve karşılığında davacı şirkete sözleşmede belirlenen şartlarda kira ödenmesinin kararlaştırıldığını,

sözleşme süresince işletmenin davalı tarafından işletildiğini ve davacı şirket tarafından taraflar arasında kararlaştırılan şekilde davalı şirkete fatura tanzim edildiğini, 12/04/2006 tarihinde taraflar arasında işletme amaçlı kira anlaşması sonlandırma protokolü yapıldığını, bu protokol ile kira ilişkisinin 01.06.2006 tarihi itibarı ile sonlandırılması ve işletmenin teslim alındığı gibi iadesinin kararlaştırıldığını, ancak protokole rağmen işletme ve özellikle emar cihazının, taşınmaz ve diğer elektronik cihazların çalışır vaziyette davacıya teslim edilmediğini, davacının bu nedenle ciddi zararlara ve gelir kaybına uğradığını,

emar cihazının çalışır duruma getirilmesi için çeşitli işlemler yapıldığını, ancak davalı ... Şirketi tarafından arızanın ne olduğu ve nasıl giderileceğinin bir türlü tespit edilemediğini, netice olarak cihazın çalıştırılamadığını, ancak buna rağmen davalı ... şirketinin davacıdan sürekli hizmet bedeli adı altında ödemeler talep ettiğini,

davacının çeşitli icra takipleri ve davalarla karşılaştığını,tüm bu nedenlerle cihazın kullanılamaz ve davacı şirketin ticari faaliyetini sürdüremez hale geldiğini belirterek davacı şirketin faal olduğu süreçte kira ilişkisinden önce yıllık 900.000 TL ciro ve 500.000 TL kar ile çalışan bir şirket iken işletmeyi davalı ...ne kiraladıktan sonra gelir olarak yıllık ortalama 350.000 TL civarında gelir elde ettiğini, bu kapsamda tarafların ticari defterleri incelediğinde davacının son 3 yılda hiçbir faaliyette bulunmadığını ve gelir elde etmediği ve bundan sonrada hiçbir gelir elde edemeyeceği,

bu süreçte faaliyette bulunsa idi yaklaşık 1.050.000 TL gelir elde edeceğini, ayrıca davalıların yasaya aykırı davranışları sonucu son 3 yılda yaklaşık 2.225.000.000 TL maddi zarara uğradığını belirterek fazlaya dair haklar saklı kalmak üzere davacı şirketin toplam zararlarının tespiti ile şimdilik 10.000 TL maddi zararın davalılardan ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlar, mahkemece davalı .... aleyhine açılan davanın reddine, davalı .... aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı ... davalılardan ....nin temyizi üzerine Dairemizin 26.11.2013 tarihli ilamı ile "...davacı ile, davalı .... arasında bir kira ilişkisi bulunduğu belirtilerek kiralananın usulüne uygun kiraya verene teslim edilmemesi, kiralananın kiralama süresince uygun kullanılmaması ve muhafaza edilmemesi nedeniyle kiralananda meydana gelen zarar ve davacı kiraya verenin uğradığı zararlar nedeniyle kiracı ve davalı ... şirketinden tazminat talep edilmiş ise de; dava dilekçesinde talep edilen alacak kalemlerinden hangilerinin ve ne miktarda kiracı şirketten ya da davalı ... şirketinden talep edildiği açıklanmamıştır.

Her ne kadar mahkemece 20.03.2012 tarihli ara kararı ile davacının talebinin açıklanması için davacı tarafa süre verilmiş ve davacı vekilinin taleplerini açıklayan 27.03.2012 tarihli dilekçe verdiği zapta yazılmış ise de; dosya arasında 27.03.2012 tarihli davacı vekilinin verdiği belirtilen “talebi açıklayıcı dilekçeye” rastlanılmamıştır.

Bu nedenle mahkemece, davacı tarafa talepleri tek tek, her bir talebin hangi miktarda ve hangi davalıdan talep edildiği tereddüte yer vermeyecek ve denetime elverişli bir şekilde açıklatılmalı ve tespit edilmelidir.

Zira, davacı kiraya verenin hangi hukuki ilişki nedeniyle davalı kiracıdan ve yine hangi hukuki ilişkiye dayanılarak davalı ... şirketinden ne miktarda ve hangi zararın tazmininin istendiği açıklatılıp, tespit edilmeden uyuşmazlığın çözümü doğru olmayıp, davacı tarafın taleplerinin açıklatılıp ayrıntılı olarak tespitinden sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm verilmesi doğru değildir..." gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği,

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra verilen son kararda " ...davacının bozma ilamı doğrultusunda talebini açıkladığı dilekçede, davacının dava tarihinden önce son 3 yılda hiçbir faaliyette bulunamamış ve hiçbir gelir elde edememesi nedeniyle uğradığı yaklaşık 1.050.000 TL gelir kaybından iş bu davada şimdilik 340.00 TL'lik kısmının talep edildiğinin açıklandığı...",

dolayısıyla davacının ıslah talepli 340.000 TL 'ik alacak talebine konu olan davasının sebebinin MR cihazının dava tarihinden önceki son 3 yıl hiçbir faaliyette bulunmaması ve gelir elde edememesinden dolayı kazanç/gelir kaybı olduğu,davacı ... davalı ... ticari defter kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu davacının kira sözleşmesi başlangıç tarihinden kira protokolünün sonlandırıldığı 01/06/2006 tarihine kadar davalı ...ın kullanım ve sorumluluğunda olan MR cihazının sağlıksız ve korunaksız ortamda bırakılarak harap olmasına ve kullanılmaz hale gelmesine sebep olan davalı kiracının,

kira protokolünün sonlandarıldığı 01/06/2006 tarihinden dava tarihi olan 08/12/2009 tarihine kadar 1267 gün üzerinden kazanç kaybı olarak tespit edilen 355.127,73 TL, davacının talebinden fazla olması nedeniyle taleple bağlı kalınarak davalı ... yönünden kabulü ile 340.000,00 TL nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun 2/2 md. uyarınca ticari faizle birlikte davalı ....den tahsiline karar verildiği görülmüştür.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Dava tarihinde yürürlükte bulunan B.K.’nun 256.maddesi(01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı TBK.’nun 316/1.maddesi) hükmü uyarınca kiracı kiralanan taşınmaz yada menkul malı özenle kullanmak ve aynı kanunun 266.maddesi(6098 Sayılı TBK'nun 334. maddesi) gereğince sözleşme sonunda aldığı hali ile kiraya verene teslim etmekle yükümlüdür. Kiracının bu yükümlülüğünün ihlali halinde kiraya veren, bu yüzden uğradığı zarar için giderim isteminde bulunabilir.

Davacı vekili,dava dilekçesinde,davacı ile, davalı .... arasında bir kira ilişkisi bulunduğunu belirterek kiralananın usulüne uygun kiraya verene teslim edilmemesi, kiralananın kiralama süresince uygun kullanılmaması ve muhafaza edilmemesi nedeniyle kiralananda meydana gelen zarar ve davacı kiraya verenin uğradığı zararlar nedeniyle tazminat talep etmiş ise de.

Davacı vekili 27.03.2012 tarihli açıklama dilekçesinde ve Dairemizin bozma ilamından sonraki açıklamalarında talep ettiği tazminatın " davacının dava tarihinden önce son 3 yılda hiçbir faaliyette bulunamaması ve hiçbir gelir elde edememesi nedeniyle uğradığı gelir kaybına ilişkin olduğunu" açıklamıştır. Davacı, tarafça kiralanan MR cihazının kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle cihaz bedeli yada cihazda meydana gelen hasarın tamiri için gereken tamir bedeli talep edilmemiştir.

Bu durumda davacı sadece gelir kaybı talep ettiğine göre davacının gelir kaybı,dava konusu MR cihazının kira süresi sonunda davacı tarafa usulüne uygun şekilde teslim edilse idi bu cihaz nedeniyle elde edebileceği kira geliri kadardır.

Mahkemece, dava konusu MR cihazının kira süresi sonunda davacı tarafa usulüne uygun şekilde teslim edilse idi bu cihaz nedeniyle elde edebileceği kira geliri konusunda uzman bilirkişiler aracılığıyla inceleme yaptırılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.