Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/1641 K.2015/11382

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, hor kullanma bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 8.875 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş hüküm davalı kiracı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili özetle; davalının davacıya ait pansiyonu 15/03/2008 tarihinde kiraladığını, kira sözleşmesine göre davalının kiralamış olduğu pansiyonu teslim aldığı gibi teslim edeceği ve binaya yapacağı eklentiler ve taktıracağı klimaları kira süresi sonunda kiraya verene bırakacağının kararlaştırıldığını, ancak davalının 23/03/2013 tarihinde taşınmazı tahliye ettiğini, ve tahliye sırasında taşınmaza hasar verdiğini, ayrıca taşınmazın mütemmim cüzü olan ve sözleşme gereği davacıya bırakıp gitmesi gereken klimaları sökerek yanında götürdüğünü, klimaları sökerken aynı zamanda binanın duvarlarına ve yapısına da zarar verdiğini,

bunun üzerine davalının Marmaris Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/23 değişik iş sayılı dosyası ile taşınmazda meydana gelen hasarların ve eksikliklerin tespit ettirdiklerini, bu tespit neticesinde alınan bilirkişi raporu ile davacının uğradığı zararın belirlendiğini belirterek. 9.995,50 TL zararın davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı kiracı, davacıya ait kira konusu edilen taşınmazı henüz kaba inşaat halinde iken kiralayarak pansiyon haline getirdiğini, binanın eksiksiz ve hasarsız olarak davacıya teslim edildiğini, klimaların sökülmüş bulunmasının sözleşmeye aykırı olmadığını, Klimaların duvar kliması niteliğinde olup sökülüp götürülebilir nitelikte elektronik eşyalar olduğunu, sözleşmede klimaların kiralayana verileceğine dair özel bir şart bulunmadığını, tahliye ve teslimden çok uzun süre sonra yaptırılan tespitin davaya delil oluşturmayacağını, tespit raporunun kendilerine tebliğ edilmediğini belirterek haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 8.875 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davada dayanılan 15/03/2008 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli kira sözleşmesinin varlığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmenin 3. maddesinde “ Kiralayan, konutu pansiyona çevirmek için gerekli tüm masrafları yapacak, bu masraflar karşılığı, kiralayandan hiçbir şey talep etmeyecektir.”, 5. Maddesinde “ 5 yıllık kira bedeli, net 50.000,00 YTL dir. Bu kira bedelinin 20.000,00 YTL sini kiracı kiralayana vermeyecek, bunun yerine binanın pansiyona çevrilmesi için yapılacak imalatlarda kullanacaktır. (Binadaki tadilatlar, Banyo, WC, mutfak, dolap, musluk, batarya, buna benzer ./..

binaya sabit eşyalar)…”, 8. Maddesinde “Kiracı, yukarıda vasıfları yazılı kiralananı belirtildiği şekilde teslim almıştır. Teslim ederken pansiyon şeklinde, tüm tadilatları ile binaya monte edilmiş müştemilatları ile birlikte teslim edecektir. Teslim edilmediği takdirde, bu imalatların bedeli kira bedeli olarak sayıldığı için, imalatların yenisinin alınması ve bunların montesi için gerekli masraflar kadar kiracı borçlu olacaktır.”şeklinde kararlaştırılmıştır.

Davalı kiracının kiralananı tahliye etmesinden sonra davacı tarafından kiralanana verilen hasarların saptanması için Marmaris Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/23 Değişik İş sayılı dosyası ile 08.04.2013 tarihinde tespit yaptırılmış, yapılan inceleme sonucu kiralanan Pansiyonda yapılması gerekli masrafların 9.415.00 TL olduğu bildirilmiştir. Tespit raporunun davalıya tebliğ edilemediği görülmektedir.

Davacı, açmış olduğu işbu dava ile tespit bilirkişisi raporu ile belirlenen 9.995,50 TL hor kullanma bedelinin tahsilini talep etmektedir. Yargılama sırasında davalı taraf, tespit raporuna itirazlarını bildirmiş ise de, mahkemece bu rapor çerçevesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Delil tesbiti 1086 Sayılı HMUK'nun 368-374 (6100 Sayılı HMK'nun 400-406 ) maddelerinde düzenlenmiştir. Bu kısımda tespit raporuna itiraz konusunda açık düzenleme yer almamakla birlikte, yasanın 373. maddesinin yollaması ile aynı yasanın 283. maddesine göre, yokluğunda tespit yapılan tarafın bir haftalık süre içinde tespit sonucu alınan bilirkişi raporuna itiraz hakkı bulunmaktadır.

Bu süre 6100 Sayılı HMK'nun 281. maddesinde iki hafta olarak düzenlenmiştir Bu rapora itiraz edilmez ya da itiraz süresi geçirilirse tespit bilirkişisi raporu taraflar bakımından kesinleşir. Ancak, bu kesinleşme mahkeme açısından geçerli değildir. Mahkeme bilirkişiden tamamlayıcı bilgi alma, açıklama isteme ve yeni bilirkişi incelemesi yaptırma yetkisini hüküm verilinceye kadar her zaman kullanabilir.

Tespit raporuna süresinde itiraz etmeyen tarafın dava sırasındaki itirazı da 1086 Sayılı HMUK'nun 283. maddesi anlamında artık teknik bir itiraz olmayıp mahkemeden bu yetkisini kullanmasını istemesinden ibarettir. Bu itibarla, davalı tarafın yokluğunda yapılan tespit sonrasında alınan ve itiraza uğrayan, tespit raporunun hükme esas alınması usul ve yasaya aykırıdır.

Bu durumda mahkemece, tespit raporunda belirlenen bulgulardan hareketle dosya üzerinden konusunun uzmanı bilirkişi kurulu aracılığı ile inceleme yaptırılarak, hor kullanma bedeli yönünden hor kullanma olağan kullanma ayrımı yapılarak kira sözleşmesi hükümleri de gözetilmek suretiyle denetime elverişli bilirkişi raporu alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.