Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/1947 K.2015/2938

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı İtirazın iptali davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira alacağının tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde davalının Çankırı Karataş Mah. Uluyazı mevkiinde bulunan mülkiyeti Hazineye ait 117, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125 ve 126 parsel nolu 9 parçadan ibaret toplam 1.121.533 m2 yüzölçümlü taşınmaz malları 28/07/2006 tarihinde Çankırı Defterdarlığı Milli Emlak Müdürlüğü ile yapılan kira sözleşmesi ile 10 yıl süre ile kiralandığını, davalının 27/01/2008 vadeli kira bedelini yapılan ihtara rağmen ödemediğini, bu nedenle Çankırı İcra Dairesinin 2008/1393 nolu dosyası ile icra takibine geçildiğini, bunun üzerine davalının borca ve faize itiraz ettiğini,

taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesinin 3. maddesinde ilk yıl kira bedelinin KDV hariç 64.100,00 YTL olduğu, kira bedelinin üçer aylık dönemler halinde peşin olarak tahsil edileceğini ve ödenmeyen kira bedellerine 6183 Sayılı Kanun uyarınca gecikme zammı uygulanacağının kararlaştırıldığını, ayrıca davalının itiraza konu ettiği Çankırı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/177(2009/389) esas sayılı dosyası ile uyarlama talebinde bulunulduğunu, belirterek Çankırı İcra Müdürlüğünün 2008/1393 sayılı dosyasına yapılan davalı itirazının kaldırılarak takibin devamına ve % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı vekili ise, Milli Emlak Müdürlüğünden kiralanan arazinin küresel ısınma nedenli kuraklıktan dolayı kullanımının imkansız hale geldiğini, düzenli olarak ödenen kira bedellerinin bu nedenle ödenemediğini, bu gibi durumlarda sözleşmenin 9 maddesinde belirtildiği gibi hasar tespiti oranlarında kira indirimi ve iptaline gidilebileceğini, ancak kuraklığın tabi afet olarak kabul edilmemesi üzerine kira bedelinin uyarlanması için dava açıldığını,

Çankırı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/177(2009/389) esas sayılı dosyası ile uyarlama davasının kabulüne karar verilerek hasılat kira sözleşmesine istinaden kiracının idareye 2006-2007 dönemi için ödediği hasılat kirasının BK 282. maddesi kapsamında %70 oranında tenzilatı ile 19.230,00 TL olarak belirlenmesine karar verildiğini, davalının 2006-2007 dönemi kira bedelin olan 64.100 TL nin %90 ını hasat sonuna kadar ödediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Takibe dayanak yapılan ve hükme esas alınan 28/07/2006 başlangıç tarihli ve on yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede ilk yıl kira bedeli 64.100 TL olup kira bedelinin 3 er aylık dönemler halinde peşin olarak tahsil edilmesi kararlaştırılmıştır.

Takip eden yıllar kira bedelleri ise bir önceki yıl kira bedelinin Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan ÜFE (bir önceki yılın aynı ayına göre % değişim oranı) oranında artırılması şartı bulunmaktadır. Davacı kira sözleşmesine göre ödenmeyen 27/01/2008 dönemi kira taksidi 16.500 TL ile 623,84 TL faiz toplam 17.123,84 TL'nin tahsilini istemiştir.

Davalı itiraz dilekçesinde Maliye Hazinesi aleyhine Çankırı Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/209 E sayılı dava dosyası ile dava açtığını, bu davanın kira parasının mahsubu, sözleşmenin tazminatsız feshi talebini içerdiğini belirtmiştir. Davalı tarafından açılan Çankırı 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/389 E 2012/307 K Sayılı Dosyasında.

Davalının idare ile yapmış olduğu 28 Temmuz 2006 tarihli hasılat kira sözleşmesine istinaden davacının davalı idareye 2006-2007 dönemi için ödediği hasılat kirasının BK 282. maddesi kapsamında %70 oranında tenzilatı ile 19.230,00 TL olarak belirlenmesine karar verilmiş, Davalı tarafından 2006 yılı 1. Taksidi 28/07/2006-28/10/2006 dönemi kirası 16025 TL, 2006 yılı 2. Taksidi 28/10/2006-28/01/2007 dönemi kirası 16.238,67 TL, 2006 yılı 3. Taksidi 28/01/2007-28/04/2007 dönemi kirası 16.025 TL, 2006 yılı 4. Taksidi 28/04/2007-28/07/2007dönemi kirası 10.500 TL olarak ödenmiştir.

Davacı hazine tarafından gönderilen fesih ihtarı ile kira sözleşmesinin, kira bedellerinin süresinde ödemediğinden sözleşmenin 12. Maddesi gereğince 28/03/2008 itibariyle sözleşmenin feshedilerek kesin teminatın hazineye gelir kaydedildiği bildirilmesi üzerine dava konusu taşınmazlar davalı tarafından 28/03/2008 tarihinde davacıya tutanakla teslim edilmiş olup davalının taşınmazların teslimine kadar kira bedelinden sorumlu tutulması gerekir.

Bu durumda mahkemece Çankırı 1. AHM nin 2008/207 E 2014/261 K sayılı ve 2010/171 E 2014/138 K sayılı dosyalarındaki kira alacağının mahsup edildiği de değerlendirilip davalı tarafından ilk yıl kira bedeli olarak fazladan yapılan ödemelerden kalan alacak mahsup edilerek tahliye tarihine kadar kira bedeline hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.