Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/2012 K.2015/7668

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, son ödenen aylık 9.600 TL kira bedelinin 01/01/2013 tarihinden itibaren aylık 35.000 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, talebin fahiş olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 01/01/2013 tarihinden itibaren aylık kira bedelinin 16.000 TL olarak tespitine karar verilmiştir.

Hükme esas alınan 01/01/2000 ve 01/07/2008 başlangıç tarihli kira sözleşmeleri konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Mahkemece, kira bedelinin tesbiti için taşınmaz mahallinde keşif yapılmış; bilirkişi kurulu 19/02/2014 havale tarihli raporunda, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde 01/01/2013 tarihinde dava konusu taşınmazın boş olarak kiraya verilmesi halinde aylık kira bedelinin 20.000 TL olabileceğini belirtmişlerdir.

İtiraz üzerine ikinci kez keşif yapılmış ve ikinci bilirkişi kurulu 10/07/2014 havale tarihli raporda hak ve nesafet kuralları çerçevesinde dava konusu taşınmazın boş olarak aylık 17.000 TL kira bedeli ile kiraya verilebileceği belirtilmiştir.

Mahkemece, ikinci bilirkişi raporunun detaylı olması, emsal taşınmazlar ve dava konusu taşınmazın ayrıntılı olarak değerlendirilmiş ve karşılaştırılmış olması nedeniyle 10/07/2014 havale tarihli bilirkişi raporuna itibar edilerek, hak ve nesafet indirimi yapılmak sureti aylık kira bedeli 16.000-TL olarak tespit edilmiştir.

18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca kira parasının tespitine karar verilirken öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak,

dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.

Somut olayda, mahkemece, kiralananın boş olarak kiraya verilmesi durumunda serbest koşullarda getirebileceği kira parası iki ayrı bilirkişi heyeti tarafından tespit edilse de raporlar arası çelişki bulunmaktadır. O halde mahkemece kira başlangıç tarihine yakın tarihli emsal kira sözleşmeleri temin edilerek ve mahallinde farklı bilirkişilerden oluşturulacak yeni bir bilirkişi kurulu ile yeniden keşif yapılmak sureti ile bilirkişi raporu alınarak rapor arasındaki çelişki giderilmek suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Kabule göre de belirlenen kira bedelinin net mi yoksa brüt mü olduğu belirtilmeden hüküm kurulması da doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.