Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/3160 K.2016/1383

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava; kiralanana yapılan zorunlu ve faydalı imalat bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Yerel Mahkemece, istemin reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde, 01.01.2007 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli işyeri(ekmek fırını) kira sözleşmesi uyarınca davalıya kiraladığını, kiralananın 27.07.2011 tarihinde tahliye edildiğini belirterek mecura yaptığı zorunlu ve faydalı masraflar niteliğindeki seramik duvar, plastik doğrama, cam, boya, tezgah dolapları ve döşeme kaplama bedelinin tahsilini istemiştir. Davalı cevap dilekçesinde, davacının 2010 Mayıs ile tahliye tarihi arasında toplam 16700TL kira borcu olduğunu bu tutarın mahsubunu belirterek haksız ve yersiz açılan davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, uzun süreli kira sözleşmesi nedeniyle zamana yayılarak yapılan giderlerin değer artışına neden olmadığını yıpranmanın karşılığı olduğu belirtilerek istemin reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında 01.01.2007 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli işyeri(ekmek fırını) kira sözleşmesi ile kiralananın 27.07.2011 tarihinde tahliye edildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı kiracı, kiralanana yaptığı zorunlu ve faydalı giderin tahsilini istemiştir.

Kiracı, kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu giderlerden alınıp götürülmesi mümkün olmayan ve kiraya veren tarafından benimsenenlerin yapıldıkları tarihler itibariyle bedellerini vekaletsiz iş görme hükümlerine göre isteyebilir.

(TBK 530, BK.nun 414.md.) Yargıtay’ın yerleşik uygulamaları, kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafların yapıldığı tarih itibariyle belirlenecek değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle elde edilecek değeri isteme hakkı olduğu yönündedir. Kural olarak bu gibi zorunlu ve faydalı masrafların kira sözleşmesinin başlangıcında yapılmış olduğu kabul edilmektedir.

Ancak mahkemece hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda faydalı ve zorunlu masrafların dava tarih itibarı ile hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş yerinde yeniden keşif yapılarak konusunda uzman bilirkişi yada bilirkişi heyetinden rapor alınarak davacı kiracı tarafından yaptırıldığı ileri sürülen imalatların ayrıntılı olarak tespit edilmesi, sabit mi, yoksa sökülüp götürülebilir olup olmadıkları, sabit olan imalatların imal tarihindeki değerleri, yıpranma durumları belirlenip tespit edilen bedelden düşülerek,

faydalı ve zorunlu yada lüks imalat olup olmadıkları ayrıntılı olarak belirlendikten sonra davalının takas ve mahsup savunması da değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.