Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/3531 K.2015/5963

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak ve tazminat davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı-k.davacılar ve davacı-k.davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde taraflardan gelen olmadı. İncelemenin evrak üzerinden yapılmasına karar verilmiş olup, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Asıl dava faydalı ve zaruri imalat bedellerinin tahsili istemine, karşılık dava ise eski hale getirme bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece asıl dava ve karşılık davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde.

Taşınmazın 01.04.2004 başlangıç tarihli sözleşme ile 5 yıllığına dershane olarak kiralandığını, dershane olarak kullanmak için kiralanana faydalı imalatlar yapıldığını, kiraya verenlerin rızası ile çatı katının da büyük masraflar yapılarak 2006 yılında kullanılır duruma getirildiğini, kiraya verenlerin fahiş kira istediklerinden sözleşme bitiminde taşınmazın tahliye edildiğini belirterek tespit raporunda belirtilen 164.650 TL nin tespit raporunun tebliğinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı–karşı davacı vekili ise alacağın zaman aşımına uğradığını, kira başlangıcının 01.04.2004 tarihi olmadığını, davacının, müvekkilinin iznini almaksızın iki yıl kullandıktan sonra tam ve kullanır durumda olan bir binayı kendi kazancını artırmak için projesine aykırı imalatlar yaptığını, belediyenin yaptığı imalatlar için tadilat projesi vermediğini, kendi başına binayı harap ettiğini, bağımsız bölümleri büyüttüğünü, elektrik su tesisatlarını ve projedeki kapıları iptal ettiğini,

belirterek asıl davanın reddi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla karşılık dava olarak eski hale getirme bedeli 8.000 TL nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsilini istemiştir.

Hükme esas alınan 01.01.2004 tarihli ve 5 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede kiralananın özel dershane olarak kullanılacağı ve mevcut binanın dükkanlar hariç zemin bir ve ikinci normal katlar olduğu belirtilmiştir. Özel şartlar 4. maddesinde: “kiracı şirket kiralamış olduğu iş yerlerini aynen almış olduğu gün gibi temiz ve bakımlı vaziyette teslim edecektir.” Hükmüne yer verilmiştir.

Davacı-karşılık davalı kiralanana ve çatı katında kiraya verenin rızasıyla değişiklik yaptığını belirtmiş ise de bu konuda yazılı bir belge sunamamıştır. Davalı ise yapılan imalatların rızalarının dışında ve binanın projesine aykırı imalatlar olduğunu belirtmiştir. Taşınmazın 15.04.2010 tarihinde tahliye edildiği tarafların kabulündedir.

Asıl davada davacı kiracı kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu giderlerden alıp götürülmesi mümkün olmayan ve davalı kiraya veren tarafından benimsenenlerin yapıldıkları tarihler itibariyle bedellerini vekaletsiz iş görme hükümlerine göre isteyebilir. ( TBK'nun 530. Maddesi-BK.'nun 414.md.)

Mahkemece, davacı kiracı tarafından yaptırıldığı ileri sürülen faydalı ve zorunlu olup, sökülüp götürülmesi mümkün olmayan ve davalı kiraya veren tarafından benimsenen imalatların nelerden ibaret olduğu,projeye aykırı imalatların tadilat projesi gerektirip gerektirmediği,projeye aykırı imalatların neler olduğu ayrıntılı ve tereddüte yer vermeyecek şekilde tek tek tespit edilerek,

bu imalatların imal tarihleri itibariyle değerleri, yıpranma durumları, faydalı, zorunlu ya da lüks imalat olup olmadıkları ayrıntılı olarak konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan alınacak rapor ile belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi,

karşılık davada davacı tarafından yapılan faydalı imalatların sökülmesi mümkün olmayan ve binaya değer katan imalatların eski hale getirme bedeline dahil edilmesi de mümkün değildir.Bu yönler üzerinde durularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.