Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/375 K.2015/2385

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davacı ve davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalı vekili Av. Y.. A.., Av. İ.. E.. ve Av. Mustafa geldiler. Davacı vekili Av. A.. T.. geldi. Hazır bulunanların sözlü beyanları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, hor kullanma tazminatı ve mahrum kalınan kira bedelinin tahsili istemine ilişkindir.Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına toplanan delilere hükmün dayandığı gerekçelere göre davacı ve davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı vekilinin hor kullanma tazminatı ve onarım süresine ilişkin temyiz itirazlarına gelince:

Davacı vekili dava dilekçesinde davalının 1.9.2002 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesi ile kiracı olduğunu, sözleşmenin 14 maddesinde taşınmazın ne şekilde teslim edileceğinin hüküm altına alındığını, sözleşmenin 9 maddesine göre davalı kiracının 31.1.2012 tarihli ihtarla sözleşmeyi 1.9.2012 tarihi itibariyle feshettiğini,teslim almak üzere gittiğinde kiralananı hasarlı ve harap bir şekilde bulduğundan kiralananı teslim almadığını,anahtar teslimi için davalının Mersin 3 Sulh Hukuk mahkemesinin 2012/47 D işler dosyasında tevdii mahalli tayin ettirdiğini,

binanın teslime hazır olmadığını bildiği için Mersin 4 Sulh Hukuk mahkemesinin 2012/44 D işler dosyasında tesbit istediğini,bilirkişilerce binada KDV hariç 3.899.675.75 TL'lik zarar tesbit edildiğini, Bu Bedele %18 KDV eklendiğinde 4.601.617 TL'ye ulaştığını, bu bedelin fesih tarihi olan 1.9.2012 tarihinden itibaren işletilecek ticari reaskont faizi ile birlikte tahsilini,en son ödenen aylık kira bedelinin 156.496 TL olup tesbit raporunun kesinleşmesine kadar geçen 5 aylık süre kira bedeli olan 782.480 TL'nin,

8 aylık onarım süresi bedeli 1.251.96 TL'nin,kiracının kiralananda olan bazı demirbaşlarının hurdacıya satılması nedeniyle hurdacıların verdiği hasar bedeli 175.000 TL,ile 750.000 TL ticarı kar ve itibar kaybı bedelinin dava tarihinden itibaren ticari reaskont faizi ile birlikte olmak üzere toplam:7.561.065 TL'nin tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili kiralanan teslim edilmek istendiği halde kiraya veren teslim almaktan kaçındığı için kira bedeli isteyemeyeceğini, anahtar teslim alınmadığından 17.9.2012 tarihinde tevdii mahalline teslim etmek zorunda kalındığını, davacının kar kaybı ve itibar kaybı bedelini istemesinin TBK 344 maddesine aykırı olduğunu,kiralananın inşa tarihi ve ondört yıllık kullanma süresi dikkate alındığında kiralananda varlığı ileri sürülen hasarların olağan eskimeler ve bozulmalardan ibaret olduğunu,onarınm bedeline ilişkin talebin haksız olduğunu tazminata KDV istenemeyeceğini davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Hükme esas alınan1.9.2002 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli sözleşme konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Sözleşmenin özel şartlarının 4.a.1 md- kiracı “kiralayana ait demirbaş ve malzemeler listesinde sayılan demirbaş ve malzemelerle birlikte ve kullanıma hazır vaziyette teslim edecektir.”14 maddesinde, sözleşmenin her hangi bir sebeble sona ermesi halinde mecuru Madde 4,a.1 maddesine göre teslim aldığı şekilde hasarsız ve noksansız olarak kiralayana teslim eder”hükmüne yer verilmiştir.Davalı kiracı sözleşmenin 9 maddesine göre 31.1.2012 keşide 3.2.2012 tebliğ tarihli ihtarla sözleşmenin 31.8.2012 tarihi itibariyle feshedildiğini ve en geç bu tarihe kadar tahliye edeceklerini bildirmiş,

Mersin 3 Sulh hukuk mahkemesinin 2012/47 D işler dosyasına kiralanana ait anahtarlar 17.9.2012 tarihinde teslim edilmiş, teslim tutanagı davacı tarafa 21.9.2012 tarihinde tebliğ edilmiştir.Davalı kiracı tarafından 27.8.2012 tarihinde Mersin 4 SHM 2012/44 D işler dosyasında tesbit yaptırılmış ve bilirkişiler taşınmazda KDV hariç keşif ve dava tarihi itibariyle piyasa fiyatları dikkate alınarak inşaat genel toplamı 725.843 TL,mekanık tesisat genel toplamı,897.866.75,elektrik ve asansör genel toplamı 3.899.675.75 TL hasar bedeli belirlemişler,raporlarında kullanma ve yıpranma payları düşülmüş ise de tesbit edilen kalemlerden hangi kalemlerin

normal kullanımdan hangi kalemlerin hor kullanmadan kaynaklandığı belirtilmemiştir. Dava bu tesbit raporundaki hesaplamaya göre açılmıştır.

6098 sayılı TBK 316 (TBk 256) maddesi hükmü uyarınca kiracı kiralananı tam bir özenle kullanmak ve aynı kanunun 334(BK266) maddesi gereğince sözleşme sonunda aldığı haliyle kiralayana teslim etmekle hükümlüdür.Ancak,kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla eskime ve bozulmalardan sorumlu olmayıp, münhasıran kötü kullanım sebebiyle oluşan zarar ve hasarlardan sorumludur.Delil tesbit raporunda kiralananda mevcut hasarlar tek tek açıklanmış ve bunların normal kullanım ve hor kullanım sonucu oluştuğuna ilişkin genel bir ifade kullanılmış isede,

bu belirtmenin her bir hasar kalemi yönünden ayrı ayrı yapılmış bir değerlendirmeyi içermediği bazı hasar kalemlerinin mutlak surette hor kullanmanın varlığını göstermekten uzak bulundugu,özellikle davalının kiralananı kullandığı süre ve kullanım amacı gözetildiğinde belirlenen hasar kalemlerinin normal kullanım sonucunda dahi oluşmuş olabileceği anlaşılmaktadır.Yargılama sırasında yapılan9.10.2013 tarihli keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ve ek raporu değinilen yönlerden her hangi bir açıklama içermemekte olup,

tesbit raporunun tekrarından ibaret bulunmaktadır.O halde mahkemece yapılması gereken iş öncelikle delil tesbiti raporunda varlığı belirtilen hasar kalemlerinden her birinin hor kullanma sonucunda mı yoksa normal kullanımdan dolayı mı oluştuğunun ayrı ayrı belirlenmesi,normal kullanımdan kaynaklanan hasarlar varsa TBK 334(BK 266/1) maddesi ve sözleşmenin 13.maddesi gözönünde bulundurularak kiracının bunlardan dolayı tazminat sorumluluğu bulunup bulunmadığı değerlendirilmeli,hor kullanmadan ileri geldiği saptanan hasarların her bir kaleminin onarımı için gereken masraf tutarı ile bu onarımın yapılabilmesi için gereken sürenin ne olduğu

konusunda dayanakları gösterilecek ve denetime elverişli şekilde konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması gerekir.

Öte yandan taşınmazda 3.12.2012 tarihinde hırsızlık yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.Anahtar teslim tutanağının davacıya 21.9.2012 tarihinde tebliğ edilmesine göre anahtarların bu tarihte teslim edildiğinin kabulü gerekir.Bu tarihten sonra 3.12.2012 tarihinde taşınmazda meydana gelen hırsızlıktan da davalı tarafın sorumlu tutulması olanaksızdır.Yukarıda açıklanan hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

3-Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince:

Belirlenecek ve hüküm altına alınacak tazminat bedeline tahliye tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi ve verilecek hor kullanma tazminatın KDV'li olarak hüküm altına alınması gerekirken bundan zuhul ile yazılı şekilde karar verilmesi de doğru değildir. Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.