Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/5334 K.2015/7334

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak ve tazminat davasına dair karar, davacı-karşı davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Asıl dava 5.596,20 TL hor kullanma tazminatı, kira alacağı ve tespit masrafının tahsili, karşı dava ise 1000-USD depozito bedelinin iadesi istemlerine ilişkindir. Mahkemece asıl davanın takas nedeniyle reddine, karşı davanın kısmen kabulü ile 634,40-TL depozito alacağının karşı dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine karar verilmesi üzerine hüküm davacı- karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 139. maddesi ( mülga 818 Sayılı Borçlar Kanun'unun 118.maddesi ) gereğince, iki kişi karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise, her biri alacağını borcuyla takas edebilir. Alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir.

Yine 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 143. maddesi ( mülga 818 Sayılı Borçlar Kanun'unun 122. maddesi ) hükmüne göre takas, ancak borçlunun takas iradesini alacaklıya bildirmesi ile gerçekleşir. Bu durumda her iki borç takas edilebilecekleri anda daha az olan borç tutarınca sona erer. Takas için mutlaka karşılık dava açılması zorunlu değildir. Davalı, karşılık dava açmadan da takas savunmasında bulunmakla yetinebilir.

Bununla birlikte davalının takas etmek istediği karşılık alacağın miktarı, asıl davada istenen alacaktan daha fazla ise ve davalı bu fazla alacağını hüküm altına aldırmak istiyorsa karşılık dava açılması gerekir. Karşılık dava, asıl dava ile birlikte incelenirse de, asıl davaya oranla müstakil, ayrı bir davadır. Bu nedenle her iki davanın da ayrı ayrı karara bağlanması gerekir.

Olayımızda; Davalı-karşı davacı dilekçesinde 1000-USD depozito bedelinin iadesini istemiş, takas iradesini bildirmemiştir. Mahkemenin davacı ve davalının davalarını ayrı ayrı karara bağlaması gerekirken kendiliğinden alacaklar arasında takas yoluna gitmesi doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.