Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/5415 K.2015/8008

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davacı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davacı vekili Av. S. G. ve davalı vekili Av. T. A. geldi, hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kiracının peşin olarak ödediği kira bedellerinin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece davalı vakfın yönetim kurulu kararlarının şarta bağlı elden bağış niteliğinde olduğu ve kararda belirtilen şartın gerçekleştiği yani kiralamanın gerçekleşmemesine davacı sebebiyet verdiğinden davacının talep ettiği 8.000.000 TL.nin davalıya bağışlanmış sayılması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

TBK. nun 299. maddesine göre "kira sözleşmesi kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmaktadır. Buna göre kiracının borcu kira sözleşmesi karşılığı bir bedel ödemek, kiraya verenin borcu da belli bir süre için kiralananı kiracının emrinde hazır bulundurmaktır.

TBK. nun 1. maddesi uyarınca sözleşme tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur. İrade açıklaması açık veya örtülü olabilir. Kira sözleşmesinin tamamlanması için kira konusu malın teslimi şart değildir (6 Hukuk Dairesinin 16.12.1965 gün 1723-5624 E.K. Sayılı kararı). Kira sözleşmeleri kullandırma akitlerinden olup, kiralanan bu ilişkiyi doğuran kira sözleşmesinde ne şekilde kullanılacak ise, kiracı kiraladığı taşınmazı akitle kasdedilen şekilde ve hem de özenle kullanmakla yükümlüdür. Sözleşmeyle kararlaştırılan koşullara aykırı bir kullanma biçimi akte aykırılık teşkil eder ve sözleşmenin feshi sonucunu doğurur.

TBK. nun 301. maddesine göre kiraya veren, kiralananı kararlaştırılan tarihte, sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür.

TBK. nun 316. maddesi uyarınca; kiracı, kiralananı sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmak ve kiralananın bulunduğu taşınmazda oturan kişiler ile komşulara gerekli saygıyı göstermekle yükümlüdür. Sözleşmenin kurulması için kira konusu malın teslimi şart değil ise de; sözleşmenin kurulmasıyla birlikte kiracının, kiralananı sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmak borcu doğmuştur. Bu durumda kiracı kiralananı teslim alarak özenle kullanma borcunu yerine getirmekle yükümlüdür.

Dosyaya sunulan karşılıklı yazışmalar, davacı Birliğin Yönetim Kurulu Kararları ve şahitlerin beyanlarına göre, taraflar arasında kira sözleşmesinin kurulduğu anlaşılmaktadır.

Kiraya verenin teslim borcunu yerine getirmek amacıyla gönderdiği yazılar ve son olarak gönderdiği süreli ihtarnamede kiralananın en geç 30 gün içinde teslim alınması, aksi halde davacı tarafından peşin kira olarak ödenen 8.000.000 TL.nin irat kaydedileceği hususları açıklanarak sözleşmenin feshedileceği ihtarında bulunulmasına rağmen kiracı teslim ve devamında özenle kullanma borcunu yerine getirmekten kaçınarak kurulmuş sözleşmenin sürdürülmesini engelleyerek kira sözleşmesinin feshine neden olduğundan davacı Birliğin 17.10.2009 ve 22.03.2010 tarihli yönetim kurulu kararları içeriğine göre "şartlı bağış" işleminin gerçekleştiğinin kabulü gerekir.