Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/6719 K.2015/9762

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 01.01.2014 tarihinden itibaren aylık kira bedelinin brüt 8.435 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, taşınmazın 01.01.2014 tarihinden itibaren aylık kira bedelinin net 10.000-TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki ilk kira sözleşmesi 01.01.2004 başlangıç tarihli olup 01.01.2011 tarihinde yenilenmiştir. 01.01.2011 başlangıç tarihli 1 yıl süreli yenilenen ay sözleşmede aylık kira bedeli net 3.500 TL olarak belirlenmiş ve sözleşmenin 5.maddesi ile her yıl kira bedelinin enflasyon ve kira artış oranları dikkate alınarak %10 dan az olmamak üzere artırılacağına ilşkin artış hükmüne yer verilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 344. maddesinde. “Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır.

Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir.

Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir.

Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir."

Geçici 2. maddesinde; “Kiracının Türk Ticaret Kanununda tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 323, 325, 331, 340, 342, 343, 344, 346 ve 354 üncü maddeleri 1/7/2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle uygulanmaz. Bu halde, kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümleri tatbik olunur. Kira sözleşmelerinde hüküm olmayan hallerde mülga Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda 01.01.2011 tarihinde yenilenen kira sözleşmesinde belirlenen aylık kira bedeli o günün rayicine uygun olduğu takdirde 2012-2013-2014 yıllarında endeks uygulanması ile artış yapılması gerekmektedir. 01.01.2011 tarihinde belirlenen aylık 3.500-TL o günün rayicine uygun bulunmadığı takdirde ise tespit istenen dönem hak ve nesafet kurallarına göre tahlil edilmelidir. Ancak bilirkişi raporunda 01.01.2011 tarihinde kararlaştırılan aylık 3.500-TL kira bedelinin o günün ekonomik koşullarına uygun olup olmadığı araştırılmamıştır.

Mahkemece yukarıda belirtilen hususlar ışığında 01.01.2011 başlangıç tarihli sözleşmede kararlaştırılan aylık net 3.500 TL kira bedelinin o günün rayicine uygun olup olmadığı hususu araştırılarak sonucuna göre hüküm verilmesi gerekirken bundan zuhul edilerek yazılı gerekçe ile hüküm verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.