Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/7867 K.2016/2844

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava kira alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali ve kira alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına, takdirde de bir isabetsizlik olmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalı vekilinin faydalı masraflarla ilgili takas mahsup talebine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Taraflar arasında 01.10.1994 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesi düzenlendiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme ile bila nolu boş yapı ve arsası işyeri olarak kullanılmak üzere kiralanmış olup sözleşmenin genel şartlar 10. Maddesinde.

Kiracının kiralanan şeyin içinde ve dışında yaptıracağı tezyinat masraflarının tamamen kendisine ait olacağı, mukavele müddeti bittiğinde hiçbir bedel, masraf ve tazminat istemeye hakkı olmamak üzere gayrimenkul inşaatının cümlesinin kiraya verenin olacağı düzenlenmiştir.

Davacı tarafından başlatılan icra takibinde 2012 yılı Aralık ayı ila 2013 yılı Nisan ayları arasında ödenmeyen ve eksik ödenen kira alacakları toplamı 6.210,00 TL asıl alacak ve 83,00 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere 6.293,00 TL alacağın tahsili istenmiştir.

Davalının ödeme emrine itirazı üzerine davacı vekili dava dilekçesinde, icra takibine itirazın iptaline ve takibe konu edilmeyen 2013 yılı Mayıs ayı kira alacağı 1.870,00 TL nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, duruşmadaki beyanında kiralananın anahtarlarının 01.07.2013 tarihinde teslim edildiğini belirtmiştir.

Davalı vekili süresinde sunduğu cevap dilekçesi ile müvekkilinin icra dosyasında belirtilen tutar kadar borçlu olduğunu, ancak işyerine faydalı zorunlu masraf olarak içinde yazıhane, banyo, tuvalet, bir oda, bir depo, üst katlarda da yatakhane olan iki katlı bina, sürgülü kapı, duvar üzeri çit, beton plaka döşenmiş fabrika halesi yaptırdığını yapılan bu işlerin 18.000,00 TL değerinde olduğunu, 18.000,00 TL alacağının kira borcundan takas mahsubunu talep ettiğini, ayrıca icra takibinde istenmeyen Mayıs 2013 kirasına da itiraz ettiğini belirtmiştir.

Mahkemece yargılama sırasında yapılan keşif sonucunda dosyaya sunulan bilirkişi raporunda. Taşınmaza yapılan kafes örgü tel ve fabrika halesi olarak tarif edilmiş parça betonlarla yapılmış zemin kaplamasının sökülüp götürülmesinin mümkün olduğu, taşınmaz üzerinde yapılan yapının ise proje ve ruhsatının dosyada bulunmadığı imara aykırı olduğu ve ekonomik değer taşımadığı, belirtilmiştir.

./..

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yapının imara aykırı olduğu, ekonomik değer taşımadığı, sözleşmenin 10. Maddesine göre davalının talepte bulunamayacağı, davalının kiralananı ne şekilde aldıysa o şekilde teslim yükümlülüğü olduğu gerekçesiyle davalının takas talebinin reddine, itirazın iptali ile takibin; 6.210,00 TL asıl alacak, 83,00 TL işlemiş faiz olmak üzere 6.293,00 TL üzerinden devamına, Mayıs 2013 yılı kira bedeli 1.873,00 TL 'nin davalıdan tahsiline, karar verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Kiracı, kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masraf bedellerini yapıldığı tarih itibariyle, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 530. maddesi (mülga 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun, 414. maddesi ) kapsamında vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davalı kiralayandan isteyebilir. Kural olarak bu gibi zorunlu ve faydalı masrafların kira sözleşmesinin başlangıcında yapılmış olduğu kabul edilmektedir.

Kiralananın tahliyesi sonucunda kiraya veren bunları benimsemiş ise kiracı aleyhine sebepsiz zenginleşme meydana gelmiştir. Mahkemece her ne kadar sözleşmenin 10. Maddesinden bahsedilerek davalının faydalı ve zorunlu masraf bedellerini talep edemeyeceği belirtilmiş ise de sözleşmenin onuncu maddesinde yazılı hususlar taşınmaza yapılan tezyinat (süsleme gibi) masraflarına ilişkin olup, zorunlu ve faydalı masraflara ilişkin değildir.

Öte yandan bilirkişi raporunda davalı kiracı tarafından yapıldığı iddia edilen imalatlar yerinde tespit edilmiş olup, raporda davaya konu yerde yeni bir kiracının bulunduğu da belirtilmektedir.

Bu durumda mahkemece gerekirse mahallinde yeniden keşif yapılmak suretiyle hüküm kurmaya elverişli ve Yargıtay denetimine uygun rapor alınarak davalı kiracı tarafından yapılan ve sökülüp götürülebilir nitelikte bulunmayan imalatların faydalı zorunlu veya lüks imalat olup olmadıkları belirlenerek faydalı zorunlu imalatların yapıldıkları tarih itibariyle bedellerinin tespit edilerek yıpranma payı da düşüldükten sonra sonucuna göre davalının takas mahsup talebi ile ilgili olarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davalının takas mahsup talebinin reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.