Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/9675 K.2016/4171

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı ve davacılar tarafından süresi içinde duruşmalı olarak temyiz edilmiş, ancak davanın niteliği itibari ile duruşmaya tabi olmadığından duruşma isteğinin reddine karar verildikten sonra, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, aylık kiranın endeks uygulanarak 01.05.2010 tarihinden itibaren brüt 22.329 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Davacılar vekili, dava dilekçesinde; Davalının davacılara ait taşınmazda 01/05/1995 başlangıç tarihli ve iki yıl süreli sözleşme ile kiracı oluduğunu belirterek aylık kira bedelinin endeks uygulanmak suretiyle 01/05/2010 tarihinden itibaren brüt 23.259.50 TL olarak tespitini talep etmiştir. Davalı vekili, bir önceki dönem kira bedelinin 17.978.40 TL olarak tespitine karar verildiğini, bu bedele endeks uygulanmak suretiyle 18.607.65 TL ye çıkarılıp, %20 stopaj bedeli düşülerek net 14.886 TL olarak ödeme yapıldığını, talep edilen bedelin fahiş olduğunu ve davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, aylık kiranın endeks uygulanarak 01.05.2010 tarihinden itibaren brüt 22.329 TL olarak tespitine karar verilmiştir.

Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre şartlar değişmediği ve özel gelişmelerin varlığı iddia ve ispat edilmedikçe, hak ve nesafet ilkesine göre kira parasının tespit edildiği dönemden sonra üç yıl için ard arda endeks uygulanarak bulunacak kira parasının o dönem için hak ve nesafete uygun ve aşırı olmayan bir kira parası olduğu ilke olarak kabul edilmeli ve ona göre uygulama yapılmalıdır.

Üç yıldan sonra ise yeniden hak ve nesafete göre kira parası tespit edilebilecektir.01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu 344. maddesinde “ Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir.

Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır.Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir.Taraflarca bu konuda bir anlaşma

yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir.

Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir.” hükmü, Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanunun 2.maddesinde geçmişe etkili olma başlığı altında “Türk Borçlar Kanununun düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları gerçekleştirdikleri tarihe bakılmaksızın, bütün fiil ve işlemlere uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Türk Borçlar Kanununun kira artışına ilişkin 344.maddesindeki düzenleme kiracıları koruyucu nitelikte olup, kamu düzenine ilişkindir.Ancak kiracının tacir olması durumunda 6217 Sayılı Kanunun geici 2 inci maddesi gereğince bu kanun hükmü 8 yıl süreyle uygulanamaz.

Olayımızda; 01/05/2010 tarihinden itibaren kira parasının tespiti istenmiş olup, bir önceki dönem olan 01/05/2009-01/05/2010 dönemi kira bedelinin Sulh Hukuk Mahkemesinin 14/02/2011 tarih, 2010/516 E-2011/193 sayılı kararı ile net 17.978.40 TL olarak tespitine karar verilmiş ve hüküm 29/05/2014 tarihinde kesinleşmiştir. Mahkemece bir önceki dönem için tespit edilen aylık net 17.978,40 TL kira bedelinin brüt miktarı tespit edilerek, bozma ilamı doğrultusunda bu miktara endeks uygulanmak suretiyle brüt kira bedeline hükmedilmesi gerekirken, hatalı hesap yapılarak ve gerekçede bu rakama nasıl ulaştığı da denetime elverişli olarak gösterilmeden yazılı gerekçe ile karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.